Zmieniliśmy Regulamin oraz Politykę Prywatności.
Przeczytaj dostosowaną do zmian w prawie ochrony danych osobowych treść Regulaminu oraz Polityki Prywatności.
Monitorujemy anonimowo aktywność na stronie, korzystamy z cookies.
Jeśli nie zmienisz ustawień przeglądarki pliki cookie będą zapisywane na Twoim urządzeniu. Akceptuje
Kruszwica.tk
Zdjęcia 360°
Panorama miasta
Panorama
Kruszwicy
Wirtualny spacer po Kolegiacie
Google StreetView
Przejazdem przez Kruszwicę
Wirtualny spacer po Kruszwicy
Wodowskaz
4.02.2018r.

Aktualnie online
Gości online: 1

Użytkowników online: 0

Łącznie użytkowników: 279
Najnowszy użytkownik: odaxehyco
Polecamy te strony!:













Korzenie.org:


Historia topka.pl

Facebook
NK.pl
Najczęściej czytane





















_________________
Lista wszystkich artykułów
Kruszwickie witryny
OSP w Kruszwicy


Gmina Kruszwica


WOPR


Nadgoplański Park Tysiąclecia


Klub Wioślarski ''Gopło''


PTTK


Klub Żeglarski ''Popiel''


Centrum Kultury i Sportu ''Ziemowit''


Biblioteka w Kruszwicy


Stalin zawisnął na szubienicy przed "Tereską" czyli kruszwicka "wyklęta" Młodzież.
Odkrywamy kolejną białą kartę w historii naszego miasta.
W Kruszwicy i powiecie inowrocławskim w latach 1947-50 działała młodzieżowa organizacja "wojskowa" "Stronnictwo Narodowe". Należeli do niej młodzi kruszwiczanie, którzy sympatyzowali z przedwojennym Stronnictwem Narodowym (tzw Endecją) zdelegalizowanego przez władze komunistyczne ruchu politycznego, którego przywódcą w II RP był zmarły w 1939 roku Roman Dmowski. Organizacja licząca ok 50 osób miała swoje placówki w Inowrocławiu Gniewkowie i Strzelnie. Według przekazu żyjącego do dziś świadka tamtych dni Pana Jerzego Uklejewskiego mimo przypisywanego przez UB i prokuraturę wojskową charakteru grupy jako zbrojnej nikt w grupie nie posiadał broni (u nikogo broni nie znaleziono). A śledztwo i sam proces był z góry sfingowany. Grupa kruszwicka swoje zebrania odbywała w szkolnej piwnicy w Rynku. Największym "przestępstwem" grupy był tzw. mały sabotaż czyli malowanie haseł antykomunistycznych na ścianach budynków. Do najbardziej spektakularnego czynu organizacji doszło na dziedzińcu kościoła pw św Tereski, gdzie na ścianie szczytowej kamienicy nr 7 wymalowano dużą szubienicę, na której zawisnął Stalin. Było to policzkiem dla funkcjonariuszy UB, którzy urzędowali tuż obok w rynkowej kamienicy nr 8. W 1950 roku nastąpiły aresztowania młodych ludzi z Kruszwicy. Nieliczni uniknęli aresztowania w tym i Pan Jerzy, który również brał udział w spotkaniach grupy (wielu młodych kruszwiczan nie mieszkało i nie nocowało przez dłuższy czas w domach). Pana Jerzego wracającego z praktyki w Mątwach pociągiem ostrzegł ojciec ażeby nie wracał do domu bo UB aresztowało wielu jego kolegów. Po aresztowaniu członków organizacji i szybkim brutalnym śledztwie w czerwcu odbył się proces pokazowy w inowrocławskim hotelu Bast. Oskarżonych doprowadzano na rozprawę skutych kajdankami. Grupę w procesie przedstawiono jako niedoszłych morderców, którzy terroryzowali władze partyjne i państwowe oraz funkcjonariuszy MO na dodatek mieli szerzyć ideologię faszystowską. Zapadły surowe wyroki, przywódca grupy Jerzy Stober został skazany na dożywocie, a pozostali członkowie na wieloletnie wyroki więzienia. Prokuratorem wojskowym, który dla oskarżonych żądał najwyższych wyroków w tym kary śmierci był żyjący do dziś gen. Marian Ryba późniejszy działacz i prezes PZPN (wtedy porucznik po wstąpieniu do UB i krótkim kursie Centralnej Szkole Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego skąd przeszedł do prokuratury wojskowej do oskarżania w sprawach politycznych. Jako stalinowski oprawca ma na sumieniu wiele zbrodni sądowych. Dziś IPN próbuje osadzić tego 95 letniego zbrodniarza ale z mizernym skutkiem). Młodzi kruszwiczanie w większości odsiedzieli w całości wyroki (odsiadka to umowne określenie wykonywania wyroku. Małoletni więźniowie byli zgrupowani w zakładzie karnym w Jaworzynie, gdzie musieli wykonywać ciężkie prace fizycznie. Dla jednego z osądzonych chorowitego chłopaka pobyt w więzieniu zakończył się śmiercią), a pozostali opuścili więzienie po amnestii w 1956 roku.

W 1964 roku rozsyłano ściśle tajny biuletyn po wszystkich komendach i posterunkach Milicji Obywatelskiej na terenie woj bydgoskiego. Biuletyn zawierał informacje o wszystkich organizacjach niepodległościowych działających na terenie Kujaw w latach 1945-56 wraz z nazwiskami. Szokujące było w tym to, że było to 8 lat po polskim październiku 1956 i referacie Chruszczowa potępiającym stalinizm. Tych, którzy przeżyli makabryczne śledztwa, procesy i długoletnie wiezienia i zostali wypuszczeni na wolność na podstawie amnestii w 1956 roku według aparatu władzy należało cały czas mieć na oku. Temu miał służyć tajny biuletyn z 1964 roku. Do milicji i UB wstępowało nowe pokolenie i musieli przejąć tą wiedzę od starych "Weteranów" utrwalaczy władzy ludowej. Tymczasem młodzi kruszwiczanie po wyjściu na wolność wrócili po takim tragicznym początku swojej dorosłości do w miarę normalnego życia w PRL. Władza ludowa patrzyła im bowiem cały czas na "ręce", które w razie potrzeby w każdej chwili mogła "odrąbać".


Kliknij, aby powiększyć



Z działającej na terenie Kruszwicy w latach 1947 -50 grupy młodzieżowej pod nazwą "Stronnictwo Narodowe" znałem osobiście dwóch jej członków nie zdając sobie sprawy z ich przeszłości. Pierwszy z nich pracował w Cukrowni "Kruszwica" skąd przeszedł na emeryturę i w połowie lat 90 XX wieku zmarł. Drugi pracował w kruszwickim szkolnictwie zawodowym i przez długie lata był moim sąsiadem. Zmarł w 2012 roku (teraz żałuje, że nigdy nie zdobyłem się na odwagę, aby z nim porozmawiać na ten temat) Znałem również człowieka, który był po "drugiej stronie" byłego funkcjonariusza MO i długoletniego szefa ochrony Cukrowni Kruszwica (zmarł w końcu lat 90 XX wieku). W początku lat 90 żalił mi się na "niesprawiedliwość", kiedy żyjącym wtedy członkom grupy "Stronnictwo Narodowe" przyznawano przywileje kombatanckie i jakieś zadość uczynienie finansowe. Bardzo go to bolało, że niedoszli "mordercy" doczekali się gloryfikacji. Dziwne to są czasy, kiedy to ofiary zbrodni stalinowskich przez 25 lat wolnej Polski nie doczekały się ukarania w sposób należyty swoich oprawców. Mało tego oprawcy żyli i żyją nadal przez ten czas z sowitych emerytur ("generał" Ryba odbiera 6000zł) przyznawanych m.in za swoje niecne czyny, a po śmierci mogą liczyć na pogrzeby w wojskowej asyście przy masowych mogiłach swoich ofiar jak to ma miejsce na warszawskich Powązkach...
Czas zatarł w pamięci Pana Jerzego niektóre nazwiska kolegów jednak ich wszystkich dobrze pamięta.
Jerzy Stober, Karol Chylewski, Henryk Woźniak, Henryk Dankowski, Stanisław Włodarczyk, Czesław Koczorowicz, Szałkowski i wszyscy nie wymienieni z nazwiska Chłopcy "wyklęci" dzisiaj prawie wszyscy spoczywają na kruszwickim cmentarzu. Dzisiejsza Kruszwica, aby nadążyć za historią miasta musiała by ufundować co najmniej kilka pomników czy tablic. Uhonorowanie należy się bez wątpienia tym młodym ludziom, którzy odważyli się "podnieść" rękę na władzę "ludową".






Komentarze
#1 | koczorowicz dnia marca 10 2016 07:58:11
Dzień dobry. Trafiłem przypadkiem na ten artykuł. Jestem synem Czesława Koczorowicza. Ojciec niechętnie wypowiadał się na temat tego epizodu swojego życia. W więzieniu stracił zdrowie, całe swoje życie chorował, do śmierci w 1994r. Został pochowany na cmentarzu św.Józefa w Inowrocławiu.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Tłumacz strony
Kruszwica i jej mieszkańcy na starej fotografii
Słynni Kruszwiczanie i osoby związane z Kruszwicą
Czasy, Ludzie, Wydarzenia widziane obiektywem kamery


Kruszwica i okolice na falach eteru.


Kościoły
Parafia p.w. św. Teresy od Dzieciątka Jezus


Parafia p.w. św. Piotra i Pawła



Szkoły i Przedszkola
Przedszkole Samorządowe nr 1 „Nad Gopłem”



Przedszkole Samorządowe Nr 3 im. Ewy Lewańskiej



Szkoła Podstawowa nr 1 im. Jana Kasprowicza



Szkoła Podstawowa nr 2 im. Tysiąclecia Państwa Polskiego



Gimnazjum nr 1 im. Mikołaja Kopernika



Gimnazjum nr 2 im. Polskiego Czerwonego Krzyża



Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego



ZSP im. Kazimierza Wielkiego



ZSP w Kobylnikach



Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy