Zmieniliśmy Regulamin oraz Politykę Prywatności.
Przeczytaj dostosowaną do zmian w prawie ochrony danych osobowych treść Regulaminu oraz Polityki Prywatności.
Monitorujemy anonimowo aktywność na stronie, korzystamy z cookies.
Jeśli nie zmienisz ustawień przeglądarki pliki cookie będą zapisywane na Twoim urządzeniu. Akceptuje
Kruszwica.tk
Zdjęcia 360°
Panorama miasta
Panorama
Kruszwicy
Wirtualny spacer po Kolegiacie
Google StreetView
Przejazdem przez Kruszwicę
Wirtualny spacer po Kruszwicy
Wodowskaz
4.02.2018r.

Aktualnie online
Gości online: 1

Użytkowników online: 0

Łącznie użytkowników: 279
Najnowszy użytkownik: edoged
Polecamy te strony!:













Korzenie.org:


Historia topka.pl

Facebook
NK.pl
Najczęściej czytane





















_________________
Lista wszystkich artykułów
Kruszwickie witryny
OSP w Kruszwicy


Gmina Kruszwica


WOPR


Nadgoplański Park Tysiąclecia


Klub Wioślarski ''Gopło''


PTTK


Klub Żeglarski ''Popiel''


Centrum Kultury i Sportu ''Ziemowit''


Biblioteka w Kruszwicy


Lokalizacja cmentarza żydowskiego Kirkutu w Kruszwicy i historia Tego miejsca.
Dane dotyczące cmentarza znalazły się na stronie "Lapidaria zapomniane cmentarze Pomorza i Kujaw" http://lapidaria.wikidot.com. Na naszej stronie w 2013 roku ukazał się artykuł "Starsi bracia w wierze czyli ydzi w Kruszwicy"


Kliknij na obrazek, aby powiększyć



Dzisiejszy artykuł powstał jako uzupełnienie wiedzy o samym cmentarzu, który dziś nie istnieje, a nie jest wykluczone, że szczątki zmarłych spoczywają tam do dziś pod pomieszczeniami magazynowymi i placem manewrowym cukrowni. Z przekazu wiem, że w 1960 roku podczas budowy placu punktu odbioru buraka pracująca koparka przy wykopach pod tzw spławy buraczane wydobywała z ziemią szczątki zmarłych. Ziemią tą niwelowano (zasypywano teren opadający w kierunku Gopła) do nasypu kolejowego prowadzącego na most kolejowy. Tam prawdopodobnie spoczywają szczątki zmarłych. Różnice poziomu terenu jaka wtedy była w tym miejscu dobrze widać dzisiaj na ulicy Ziemowita. Na skraju ogrodu, który należał do Gminy żydowskiej, w którym znajdował się Kirkut (cmentarz) wybudowano duży betonowy ciągnący się przez całą długość placu kanał (spław do buraków), do którego co kilka metrów prowadziły przez całą szerokość placu mniejsze spławy o szer ok 0,5m ze spadem w kierunku dużego spławu. To sprawiało, że cmentarz musiał być w kilku miejscach przekopywany na całej szerokości i długości. Co się stało z macewami (kamiennymi płytami nagrobnymi)? Jeżeli zostały tam po wojnie to dla zapobiegliwych stanowiły doskonały materiał budowlany szczególnie przydatny do budowy fundamentów. Niewykluczone, że Niemcy mogli już użyć płyt do wzmocnienia przyczółków odbudowywanego mostu kolejowego, który został wysadzony przez polskich saperów we wrześniu 1939 roku. Plac buraczany w swojej pierwotnej postaci intensywnie eksploatowany w czasie kampanii cukrowniczych istniał do końca lat 70 XX. Wtedy to podjęto decyzję, aby zakończyć magazynowanie buraków w tym miejscu. Buraki dostarczane na "yda" miały trafiać bezpośrednio do przerobu. Duży spław nie był już do tego potrzebny. Do pomocy w rozbiórce żelbetonowej konstrukcji użyto wojska. Saperzy wysadzali konstrukcję ładunkami dynamitowymi. Małe spławy po prostu zasypano. W 1988 roku na miejscu spławu wybudowano magazyn cukru tzw mały. Wkrótce do magazynu doprowadzono tor kolejowy. Jeszcze przez długie lata przyjmowano na wadze "yd" buraki. Ostatnie ważono i przyjmowano tutaj w 2001 roku. W 2012 roku zmieniano nawierzchnię placu. Trelinki zastąpiły polbrukowe kostki betonowe. W czasie prac prowadzono prace ziemne m.in demontaż małych spławów. Nie natrafiono jednak na żadne ślady po cmentarzu. Dzisiaj na placu (dawnym kirkucie) mieści się zaplecze logistyczne cukrowni tutaj odprawiane są samochody z ładunkiem cukru. Dawną wagę zamieniono na sklep środków chemicznych dla plantatorów. Nazwa tego miejsca jako "yd" powoli odchodzi w niepamięć. Dzisiaj młode pokolenie słysząc nazwę "yd" dla tego miejsca nie bardzo wie o co chodzi. Młodzi szybciej kojarzą tą okolice z domem, w którym "straszy" do budowy którego podobno użyto kamiennych płyt z cmentarza żydowskiego. Ale o samym domu, w którym "straszy" już wkrótce.




Zdjęcie z początku XX wieku widzimy cukrownię, a na lewo od niej ogród z kirkutem widać nawet macewy.



Zdjęcie prawdopodobnie wykonane z kościoła pw św Teresy przed rokiem 1929 przed cukrownią widać wyraźnie Kirkut z ogrodzeniem



Zdjęcie wykonano z Mysiej Wieży w połowie lat 30 XX wieku. Drzewa w ogrodzie, na którym znajdował się kirkut bardzo się rozrosły. Jako punkt odniesienia, do miejsca Kirkutu służą dwa kominy mleczarni i rzeźni



Ten sam widok z Mysiej Wieży na początku okupacji niemieckiej



Widok z Mysiej Wieży koniec lat 50 XX wieku. Drzewa zniknęły czy zniknął również z powierzchni ziemi kirkut? Widać wybudowane domy na ulicy Ziemowita.



Zdjęcie wykonano po 1960 roku. Na miejscu Kirkutu punkt odbioru buraka. Od 1960 roku to miejsce nazywane jest przez pracowników cukrowni i plantatorów "ydem"



Zdjęcie z drugiej połowy lat 90 XX wieku. Widać wagę "na ydzie" Plac postojowy dla pojazdów pod tzw elfę do rozładunku buraków i magazyn cukru (mały) wybudowany w 1988 roku



Zima 2010 - Spojrzenie z góry na były Kirkut i dalej na ulice Ziemowita z domem "w którym straszy" pierwszy od ulicy Powstańców Wielkopolskich



Grudzień 2012 - Widok na były Kirkut po remoncie nawierzchni stan aktualny


Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Tłumacz strony
Kruszwica i jej mieszkańcy na starej fotografii
Słynni Kruszwiczanie i osoby związane z Kruszwicą
Czasy, Ludzie, Wydarzenia widziane obiektywem kamery


Kruszwica i okolice na falach eteru.


Kościoły
Parafia p.w. św. Teresy od Dzieciątka Jezus


Parafia p.w. św. Piotra i Pawła



Szkoły i Przedszkola
Przedszkole Samorządowe nr 1 „Nad Gopłem”



Przedszkole Samorządowe Nr 3 im. Ewy Lewańskiej



Szkoła Podstawowa nr 1 im. Jana Kasprowicza



Szkoła Podstawowa nr 2 im. Tysiąclecia Państwa Polskiego



Gimnazjum nr 1 im. Mikołaja Kopernika



Gimnazjum nr 2 im. Polskiego Czerwonego Krzyża



Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego



ZSP im. Kazimierza Wielkiego



ZSP w Kobylnikach



Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy