Zmieniliśmy Regulamin oraz Politykę Prywatności.
Przeczytaj dostosowaną do zmian w prawie ochrony danych osobowych treść Regulaminu oraz Polityki Prywatności.
Monitorujemy anonimowo aktywność na stronie, korzystamy z cookies.
Jeśli nie zmienisz ustawień przeglądarki pliki cookie będą zapisywane na Twoim urządzeniu. Akceptuje
Kruszwica.tk
Zdjęcia 360°
Panorama miasta
Panorama
Kruszwicy
Wirtualny spacer po Kolegiacie
Google StreetView
Przejazdem przez Kruszwicę
Wirtualny spacer po Kruszwicy
Wodowskaz
4.02.2018r.

Aktualnie online
Gości online: 1

Użytkowników online: 0

Łącznie użytkowników: 280
Najnowszy użytkownik: ydoham
Polecamy te strony!:













Korzenie.org:


Historia topka.pl

Facebook
NK.pl
Najczęściej czytane





















_________________
Lista wszystkich artykułów
Kruszwickie witryny
OSP w Kruszwicy


Gmina Kruszwica


WOPR


Nadgoplański Park Tysiąclecia


Klub Wioślarski ''Gopło''


PTTK


Klub Żeglarski ''Popiel''


Centrum Kultury i Sportu ''Ziemowit''


Biblioteka w Kruszwicy


Kruszwickie zakłady przemysłowe - KZPT potentat w skali kraju czyli kruszwickie "tłuszcze" w latach 1956-95
Kruszwickie tłuszcze powstały w ramach planu 6-letniego (1950-55) zatwierdzonego przez Sejm PRL 21 lipca 1950 roku. Zakład otrzymał oficjalną nazwę Kujawskie Zakłady Przemysłu Tłuszczowego. Budowa tak dużego zakładu przyczyniła się do zwiększenia ludności miasta i stawiała Kruszwicę w czołówce krajowej przemysłu spożywczego i dużego wskaźnika zatrudnienia. Do czasu rozruchu zakładu, a konkretnie samej olejarni we wrześniu 1956 roku (Przyjmowanie pierwszych nasion oleistych rozpoczęto w lipcu 1956 roku. Była to soja sprowadzana z Chińskiej Republiki Ludowej) powstał silos z charakterystyczną 42 metrową wieżą elewatorową, budynek tłoczni i ekstrakcji oraz wybudowano własną bocznicę kolejową. Olejarnia przerabiała 45 tysięcy ton nasion oleistych w skali roku. Energię cieplną w postaci pary wodnej dostarczała zakładowi dysponująca dużymi rezerwami energii szczególnie w okresie po kampanijnym kotłownia Cukrowni Kruszwica (W latach PRL było to czymś naturalnym. Nad niezakłóconymi dostawami energii czuwał m.in. MG Komitet PZPR). W wolnej Polsce po 1989 roku wiązało się to szczególnie pod koniec istnienia zakładu jako przedsiębiorstwo państwowe z dużą uciążliwością jaką było windowanie opłat przez popadającą w tarapaty ekonomiczne cukrownię za dostarczaną parę. W konsekwencji tych praktyk po przeprowadzonej prywatyzacji jeszcze w drugiej połowie lat 90 nowy właściciel zakładu wybudował własną kotłownie na terenie nowego zakładu w "Kobylnikach")






Zdjęcie ok. 1956 roku przedstawia główne obiekty zakładu z lewej widzimy budynek tłoczni w środku 42 metrową wieżę elewatorową z silosem (obiekty te przetrwały do dzisiaj) z prawej widoczny nieistniejący dzisiaj budynek ekstrakcji.




Widok na panoramę Kruszwicy ze szczytu Mysiej Wieży ok. roku 1956. Początki "kruszwickich tłuszczy" Widać już wieże elewatorową i pojedynczą baterię silosów (budowaną z gotowych elementów później dobudowane 2 baterie wznoszone będą metodą ślizgową)



Zdjęcie z początku lat 70. Pierwsza cześć "nowej" kotłowni cukrowni z kotłem OSR i tymczasowym stalowym kominem w tle widoczne KZPT. Podczas kolejnych etapów rozbudowy kotłowni uwzględniano moc energii jaka musiała być dostarczana do ciągle rozbudowywanych zakładów tłuszczowych.




W latach 60 nastąpiła dalsza rozbudowa "tłuszczy". Dobudowano do już istniejącego dwa 24 komorowe silosy, rafinerię , margarynownię, dział elektrolizowni do wytwarzania wodoru i dział tlenowni oraz budynki zaplecza technicznego oraz biurowiec z świetlicą. Zabudowano prawie cały teren zakładu, który znalazł swoje miejsce w wielkim klinie pomiędzy terenem cukrowni, a ulicą wtedy Świerczewskiego (dzisiaj Niepodległości). Oddajmy teraz "głos" pierwszemu dyrektorowi zakładu :




DZIENNIK POLSKI 1969 NR 167






Druga połowa lat 70. Na pewno po 1977 roku widok na cały "klin", w którym znalazł miejsce "stary" zakład. Zdjęcie prawdopodobnie wykonano z dachu silosów śruty nowej olejarni na tzw. "Kobylnikach"





Lata 1984-88 dobrze widoczny budynek ekstrakcji na "starym" zakładzie i biurowiec





Zdjęcie z 1999 roku "starej" części zakładu już po prywatyzacji. Zakład jeszcze prowadzi produkcje w tym miejscu.











Jednocześnie z budową i rozbudową zakładu powstaje w Kruszwicy kilkaset tzw mieszkań zakładowych dla pracowników i ich rodzin. Z racji braku miejsca dalszą rozbudowę zakładów przeniesiono za Drogę Młyńską w kierunku Kobylnik aż do drogi na Sławsk Wielki. W 1971 powstała tu bateria 9 silosów na nasiona kosztem ówczesnych 78 milionów złotych. W 1972 na terenie zakładu w dziale ekstrakcji wybuchł groźny pożar (w obiegu produkcyjnym w tym dziale znajduje się kilkadziesiąt ton benzyny ekstrakcyjnej). Na szczęście pożar wybuchł w trakcie wykonywanych corocznych remontowych prac postojowych. Niemniej ciężkiemu poparzeniu uległ jeden pracownik. W 1973 roku dobudowano do margarynowni dział produkcji masła roślinnego, które jakością przewyższało margaryny kostkowe (mleczną i palmę), a na terenie "Kobylnik" powstał zakład produkcji opakowań (plastikowych kubków które służyły jako opakowanie masła roślinnego) kosztem ówczesnych 40 milionów złotych. W 1975 doszło na terenie "Kobylnik" do katastrofy budowlanej na szczęście bez ofiar w ludziach. Zawalił się do połowy wysokości ostatni silos nr 9 z częścią górnej galerii zapełniony rzepakiem. Mimo podejrzewanego sabotażu (w popularnym wtedy tygodniku "Kujawy" ukazał się obszerny artykuł na ten temat. Snuto nawet domysły o podłożeniu ładunku wybuchowego) winę ponosił wykonawca, który użył do budowy nieprawidłowej mieszanki betonu i zatrudnił niewykwalifikowanych pracowników (więźniów z ZK w Inowrocławiu). Silos odbudowano i wzmocniono konstrukcję pozostałych. W latach 1975 -76 wybudowano na tzw "Kobylnikach" nową olejarnię, w której można było przerabiać 220 tysięcy ton nasion rocznie.





Zdjęcie z 2010 roku. Nowy zakład. Widzimy od lewej pierwsza baterię silosów wybudowaną w 1971 roku, tłocznię, ekstrakcje oraz silosy śruty czyli nową olejarnię wybudowaną w latach 1976-77





Jednocześnie na starym zakładzie rozbudowano dział rafinerii. W 1976 roku na stanowisku dyrektora zakładu następuje zmiana. Przechodzącego na emeryturę Józefa Krzemienia zastępuje Ryszard Staszak, który kieruje zakładem aż do prywatyzacji w grudniu 1995 roku. W drugiej połowie lat 70 zakład, w którym z racji procesów technologicznych występuje duże zagrożenie pożarowe i wybuchowe doczekał się własnej zakładowej zawodowej straży pożarnej, na potrzeby której wybudowano dużą remizę, którą w późniejszych latach jeszcze rozbudowano (dzisiaj dawną remizę ZZSP KZPT dzielą miedzy sobą Policja, OSP i Ratownictwo Medyczne). Zakładowa jednostka otrzymała specjalistyczny sprzęt ratownictwa p.poż. w tym wóz z agregatem proszkowym. Strażacy mogli w kilka minut dotrzeć teraz w każde miejsce zakładu. Z racji pełnionych całodobowych dyżurów jednostka była wysyłana natychmiast do wszystkich pożarów w Kruszwicy i okolicy.





Aktualny wygląd dawnej strażnicy ZZSP KZPT W Kruszwicy




W połowie lat 70 KZPT skupiały już połowę potencjału branży olejarskiej w kraju. W 1987 na "Kobylnikach" rozpoczęto budowę 9 bliźniaczych silosów obok już istniejących. W 1988 wybudowano własną oczyszczalnię ścieków. W listopadzie 1988 roku ma miejsce groźny pożar w dziale rafinerii. Zapalił się piec opalany mazutem. Dział rafinerii znajdował się blisko zbiorników wodoru więc zagrożenie wybuchu było bardzo duże i tu fakt posiadania własnej straży pożarnej pozwolił na natychmiastowe podjecie akcji ratowniczej. W wyniku tego pożaru kilka osób zostało lekko rannych.
Przełom lat 80 i 90 XX wieku to budowa nowego zakładu w "Kobylnikach". Powstaje margarynownia i rafineria oraz nowa baza transportowa. Po 1989 roku przestaje istnieć tzw rejonizacja zapewniająca 100 % zbyt wyprodukowanego towaru. Zakład z powodzeniem odnajduje się w nowej sytuacji radząc sobie znakomicie z konkurencją. Prowadzone z rozmachem akcje reklamowe w mediach promują sztandarowe wyroby. KZPT jako przedsiębiorstwo państwowe działało do grudnia 1995 i w chwili podjęcia działań prywatyzacyjnych zatrudniało ponad 1200 osób. Przez jakiś jeszcze czas istniały jednocześnie dwa zakłady by w początku XXI wieku produkcję przeniesiono całkowicie do zakładu "Kobylniki". Dzisiaj po starym zakładzie pozostał tylko biurowiec, w którym mieści się administracja spółki aukcyjnej ze świetlicą, którą zamieniono na boksy biurowe. Pozostała część zakładu należy do kilku właścicieli. To co ocalało z rozbiórki to silosy, budynek tłoczni oraz kilka innych pomocniczych obiektów.





Aktualna brama wjazdowa do nowego zakładu. Za czasów dawnego KZPT wjazd znajdował się od Drogi Młyńskiej oraz przy nowych silosach od strony drogi, którą poprowadzono równolegle do nowego zakładu. Z drogi korzystały samochody i ciągniki dostarczające rzepak w czasie tzw akcji rzepakowej i dostawcy zboża do PZZ. Po rozbudowie zakładu droga znalazła się wewnątrz zakładu.



Widok na nowy zakład od strony DK 62




Zdjęcie z początku XXI wieku dawny biurowiec KZPT




Zdjęcie z roku 2008-09. Widok na "stary" zakład od strony ulicy Niepodległości (dawniej gen. Świerczewskiego) po częściowych wyburzeniach. Zburzono rafinerię i margarynownie pod budowę sklepu Lidl. Ocalały na krótko hale po produkcji masła roślinnego. Było to bez wątpienia najbardziej hałaśliwe miejsce w Kruszwicy no i ten zapach.









Zdjęcie z 2010 roku na krótko przed rozbiórką hal do produkcji masła roślinnego. Ze starego zakładu pozostały zgliszcza.




Widok z góry na nowy zakład





Widok z dołu na nowy zakład z drogi na Sławsk Wielki



Aktualny widok na biurowiec dzisiejszych Zakładów Tłuszczowych "Kruszwica"







Pisząc ten artykuł polegałem na doniesieniach prasowych i własnej pamięci. Zdając sobie sprawę z tego, że na pewno nie wszystkie fakty i wydarzenia znalazły się tutaj byłbym bardzo wdzięczny za komentarze osób mogących wnieść coś więcej na temat istnienia i działalności KZPT w latach 1956-1995. Artykuł dedykuję wszystkim pracownikom "kruszwickich tłuszczy"
Komentarze
#1 | Arnoldzik dnia listopada 14 2015 18:42:05
Chciałbym podzielić się moim spostrzeżeniem dotyczącym takiej małej nieściłsości. Mianowicie na opakowaniu jednostkowym margaryny np. Palmy z Kruszwicy obecnie produkowanej w zakładzie w Brzegu, lecz pod szyldem ZT "Kruszwica" S.A. widnieje data 1952 rok.( od 1952 roku ). Nie wiem co autor projektu opakowania miał na myśli, jednak Kruszwica produkcję jakichkolwiek margaryn rozpoczęła dopiero 10 lat później czyli w roku 1962. Chyba że chodzi o rozpoczęcie ( tylko przerób nasion ) wogóle czyli z dniem 30 września roku 1952.
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Tłumacz strony
Kruszwica i jej mieszkańcy na starej fotografii
Słynni Kruszwiczanie i osoby związane z Kruszwicą
Czasy, Ludzie, Wydarzenia widziane obiektywem kamery


Kruszwica i okolice na falach eteru.


Kościoły
Parafia p.w. św. Teresy od Dzieciątka Jezus


Parafia p.w. św. Piotra i Pawła



Szkoły i Przedszkola
Przedszkole Samorządowe nr 1 „Nad Gopłem”



Przedszkole Samorządowe Nr 3 im. Ewy Lewańskiej



Szkoła Podstawowa nr 1 im. Jana Kasprowicza



Szkoła Podstawowa nr 2 im. Tysiąclecia Państwa Polskiego



Gimnazjum nr 1 im. Mikołaja Kopernika



Gimnazjum nr 2 im. Polskiego Czerwonego Krzyża



Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego



ZSP im. Kazimierza Wielkiego



ZSP w Kobylnikach



Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy