Zmieniliśmy Regulamin oraz Politykę Prywatności.
Przeczytaj dostosowaną do zmian w prawie ochrony danych osobowych treść Regulaminu oraz Polityki Prywatności.
Monitorujemy anonimowo aktywność na stronie, korzystamy z cookies.
Jeśli nie zmienisz ustawień przeglądarki pliki cookie będą zapisywane na Twoim urządzeniu. Akceptuje
Kruszwica.tk
Zdjęcia 360°
Panorama miasta
Panorama
Kruszwicy
Wirtualny spacer po Kolegiacie
Google StreetView
Przejazdem przez Kruszwicę
Wirtualny spacer po Kruszwicy
Wodowskaz
31.08.2019r.

Aktualnie online
Gości online: 1

Użytkowników online: 0

Łącznie użytkowników: 277
Najnowszy użytkownik: projektowanie-stron
Polecamy te strony!:













Korzenie.org:


Facebook
NK.pl
Najczęściej czytane





















_________________
Lista wszystkich artykułów
Kruszwickie witryny
OSP w Kruszwicy


Gmina Kruszwica


WOPR


Nadgoplański Park Tysiąclecia


Klub Wioślarski ''Gopło''


PTTK


Klub Żeglarski ''Popiel''


Centrum Kultury i Sportu ''Ziemowit''


Biblioteka w Kruszwicy


Cukrownia "Kruszwica" 1881-2019 - 138 lat słodkiej fabryki
Niemiecki chemik Andreas Marggraf w roku 1747 wyprodukował cukier z uprawianego do tej pory jako pasza dla zwierząt, buraka cukrowego. Osiągnięcie nie spotkało się początkowo z zainteresowaniem, dopiero w początku XIX wieku powstała pierwsza cukrownia w Konarach na Dolnym Śląsku (zbudował ją uczeń Marggraffa - Franz Achard).

Impulsem do rozwoju cukrownictwa w Europie stały się wojny napoleońskie, a szczególnie blokada kontynentalna, odcinająca dowóz cukru produkowanego z trzciny cukrowej do Europy. Po zakończeniu działań wojennych nic już nie mogło zatrzymać puszczonej w ruch cukrowniczej machiny. Do końca XIX wieku kraje klimatu umiarkowanego stały się samowystarczalne pod względem zaopatrzenia w cukier, a on sam - artykułem spożywczym dostępnym dla każdego.
Do powstawania cukrowni na terenie Kujaw leżących w granicy Prowincji Poznańskiej pomogło wybudowanie nowych linii kolejowych oraz uregulowanie rzeki Noteć, która mogła służyć jako arteria komunikacyjna. Pierwsza cukrownia powstała w 1875 roku w Janikowie. Po niej zaczęły powstawać następne w tym nasza kruszwicka w 1881 roku. Powstawanie cukrowni oraz uprawa buraków cukrowych okazała się dobrodziejstwem dla właścicieli majątków oraz gospodarzy przyczyniła się również do podniesienia wydajności zbóż, którymi obsiewano pola, na których wcześniej uprawiano buraki, które wymagały rygorystycznych zabiegów w procesie produkcji. W ten sposób setki tysięcy ludzi znajdowało zatrudnienie od wczesnej wiosny do późnej jesieni przy uprawie i zbiorze buraków oraz jako pracownicy sezonowi w cukrowniach.

FancyBox
Cukrownia uwieczniona na rycinie z początku lat 90 XIX wieku


Cukrownia wywarła wielki wpływ na szybki rozwój Kruszwicy pod koniec XIX wieku. W roku 1880 miasto liczyło zaledwie 744 mieszkańców, w roku 1885 ludność wzrosła do 1606 osób i z każdym rokiem populacja wzrasta by w 1905 roku osiągnąć 2937 osoby. Co sprawiło, że ludność Kruszwicy w przeciągu 25 lat wzrosła ponad czterokrotnie? Złożyła się na to bez wątpienia decyzja o budowie cukrowni przez Towarzystwo Akcyjne w Kruszwicy założone w dniu 11.12.1880r. Kruszwica stała się wtedy magnesem ściągającym ludzi, którzy znajdowali pracę w nowo powstałej cukrowni. Towarzystwo o kapitale zakładowym 2484000 marek, w akcjach imiennych po 500 marek skupiało okolicznych właścicieli ziemskich oraz kupców i większych gospodarzy rolnych. Stałe zatrudnienie w cukrowni znalazło ok. 400 pracowników zaś w sezonie dalszych 800. Odczuwano brak rąk do pracy przez co praca była dobrze płatna. Pierwszy okres rozliczeniowy przypadał od 11.12.1880 do 30.06.1882r. Do budowy i wyposażenia cukrowni zatrudniono między innymi fachowców z fabryki w Sudenburgu (dzisiejsza dzielnica miasta Magdeburg) To oni zlokalizowali obiekty cukrowni w miejscu północno - wschodnim od centrum Kruszwicy, w miejscu gdzie stwierdzono najlepsze warunki nowoczesnego budownictwa terenowego. Plany obejmowały posesje z możliwością rozbudowy od ulicy wtedy Głównej (dzisiejszej Niepodległości) do brzegów jeziora Gopło. W początkowym okresie grunty, na których powstały zabudowania fabryczne i budynki mieszkalne pracowników stanowiły odrębną administracyjnie część Kruszwicy zwaną Kruszwica Cukrownia z ponad 300 stałymi mieszkańcami. Z biegiem czasu, kiedy miasto zaczęło w naturalny sposób przez zabudowę przybliżać się do cukrowni i wchłonęło dzielnice mieszkaniową pracowników.
W latach (1880-1881) pobudowano obiekty fabryki i wyposażono ją w najnowocześniejsze w tym czasie urządzenia, powstała sieć kolei wąskotorowej, której budowy podjęła się firma Krauus. Jako pierwsze wybudowane zostały dwie linie przez Głębokie do Brudni wraz z odgałęzieniem do granicy zaboru rosyjskiego w Pieraniu i przez Polanowice do szosy w kierunku Strzelna z odgałęzieniem z Polanowic na południe do Mirosławia. Dla kolejki wybrano nietypową szerokość toru 716mm. Urządzono transport wewnątrz fabryczny o długości 3 km. Wybudowano spławy i kanały do buraków. Do napędu poszczególnych urządzeń zainstalowano maszyny parowe. Z powodu opóźnienia prac wykończeniowych pierwsza kampania ruszyła 19.12.1881r. i trwała 6 tygodni przerabiając 157095q(1 kwintal = 1 q = 100 kg) buraków. Średni przerób dobowy wynosił ok 370 ton o polaryzacji 10,11%.
Od tego czasu minęło już kolejnych 138 kampanii. Kampania cukrownicza to "walka" z czasem w okresie jesienno zimowym mająca na celu jak najszybsze pozyskiwanie najlepszej jakości cukru z buraków cukrowych. Rygorystyczne przestrzeganie procesu produkcji ograniczane jest warunkami pogodowymi i mocami przerobowymi zakładu. Niezależnie od stopnia postępu technicznego rok po roku powtarza się to samo zadanie stawiane przed stałą załogą i pracownikami sezonowymi. W przeciągu 138 lat istnienia cukrowni kampania przebiegała w różnym czasie od ok 40 dni do 154 dni w roku 1894-95. Różny był też procent polaryzacji (zawartość cukru) w burakach od 10% w 1881 do 20 % w 1907 Ponad 20 % polaryzacja utrzymywała się do lat 50 XX wieku. Później już nigdy nie uzyskano takiego procentu. Dzisiaj za dobrą uważa się ok 18 %. Cukrownia od chwili powstania produkowała cukier żółty, ze względu na niemiecki monopol cukrowniczy. Rząd Rzeszy Niemieckiej traktował Prowincję Poznańską jako dostarczyciela surowca i półproduktów do fabryk w rdzennych terenach Rzeszy. Dlatego spółka aukcyjna nie uzyskała zgody na wyposażenie cukrowni w urządzenia do rafinacji cukru. Cukier żółty jako półprodukt przesyłano do rafinerii w Hanowerze i innych znajdujących się na terenie Saksonii. Do transportu buraków z pól wykorzystano trakcje konną, sieć kolejki wąskotorowej oraz 3 parowce i 25 promów (barek), które zabierały buraki z przystani zlokalizowanych przy majątkach leżących nad brzegami Gopła. Z biegiem czasu powstało 24 ładowni w tym duża baza przeładunkowa w Przewazie na południowym krańcu Gopła w zaborze Rosyjskim. Ładowano na niej buraki z nadgoplańskich majątków i gospodarstw znajdujących się w tzw. Kongresówce (tak potocznie określano zbór rosyjski). Granica na j. Gopło znajdowała się na wysokości wsi Połajewek, a przepływające tam parowce z barkami, wysłodkami oraz cukrem i innymi towarami były poddawane kontroli celnej. Drogą wodną odprawiano również wyprodukowany cukier kanałem noteckim na północ. Zakład w pierwszych latach istnienia odczuwał jednak dotkliwie brak połączenia z koleją normalnotorową. Organizowanie przewozu węgla i innych materiałów zaprzęgami konnymi z Pakości generowało duże koszty. Dlatego cukrownia rok rocznie płaciła duże subwencje ok. 300000 marek na dofinansowanie budowy linii kolejowej na odcinku Mątwy - Kruszwica, które to połączenie powstało ostatecznie w 1889 roku dla pożytku cukrowni, która dobudowała własną bocznicę normalnotorową i ogółowi mieszkańców Kruszwicy. Cukrownia rozwijała się z każdym rokiem coraz pomyślniej. Cały czas rozbudowywano linie kolejki wąskotorowej. W drugim roku działalności długość połączeń linii wynosiła 52 km by w roku 1905 osiągnąć długość 120 km. Do komunikacji kolei z plantacjami znajdującymi się po wschodniej części jeziora pobudowano most kolejowy łączący jego dwa brzegi tuż przy zakładzie (Pierwsza konstrukcja drewniana o długości ok. 80 m została zastąpiona na początku XX wieku żelazną konstrukcją o rozpiętości 24 metrów, do której usypano sztucznie skarpy biegnące do przyczółków mostu). Cukrownia pobudowana na przerób dobowy 5000q z takim przerobem dotrwała do roku 1894, w którym rozbudowano ją na przerób dobowy 15000q. Z ważniejszych inwestycji związanych z ówczesnym postępem technicznym należy zaliczyć montaż urządzenia do odcukrzania melasu oraz budowa pól irygacyjnych w latach 1894-1904 do celów oczyszczania wód poprodukcyjnych.




W 1904 roku w cukrowni wybuchł pożar, który strawił dział suszarni. Pożar nie unieruchomił produkcji lecz odwrotnie przyczynił się do dalszej rozbudowy i unowocześniania fabryki.
W latach 1905-1907 zainstalowano nowoczesne wagi "Chrones" i zmechanizowano odprowadzenie z stacji filtracji błota defeko-saturacyjnego do miejsca składowania za pomocą kolejki linowej.


FancyBox

FancyBox
Tak wyglądała cukrownia ze szczytu Mysiej Wieży po roku 1907


FancyBox
Początek XX wieku. Spojrzenie na zakład od strony północnej z lotu ptaka? Nie fotograf wszedł na wieżę kolejki linowej służącej do transportu błota defekacyjnego.


FancyBox
Wygląd cukrowni do strony wschodniej tuż przed wybuchem I WŚ. Armia pruska wymusiła wymianę długiego drewnianego mostu na jednoprzęsłowy most stalowy w celu transportu ciężkich materiałów wojennych na pierwszą linie frontu. Granica miedzy zaborcami oddalona była od Kruszwicy o około 10 km.



W 1914 roku w trakcie kampanii wybucha pożar, który znowu strawił całkowicie suszarnie, która została szybko odbudowana. Rok 1914 to rok wybuchu (wtedy wielkiej wojny) pierwszej Wojny Światowej. Prusacy ze względu na przygraniczne położenie cukrowni i sieć kolei wąskotorowych prowadzącą do granicy zaborów użyli jej do celów strategicznych mających na celu zaopatrzenie wojsk na linii frontu. Wybudowano do tego celu dużą lokomotywownię, a przy kończącej się w miejscowości Leszcze linii powstał olbrzymi magazyn dla materiałów potrzebnych do budowy torów. Całość taboru wraz z obsługą przejęły wojska kolejowe dodatkowo sprowadzając 10 nowych lokomotyw i wagonów o dużej ładowności do cukrowni trafiły też wagony sanitarne. Po ofensywie wojsk niemieckich na tereny zaboru rosyjskiego tzw „Kongresówki” w listopadzie 1914 roku w bardzo szybkim tempie powstała sieć kolejowa do Piotrkowa Kuj i znacznie dalej do Nowej Wsi, Koła i Sąpolna. Wojskowe składy kruszwickiej cukrowni woziły na front żołnierzy, sprzęt i materiały wojenne, a w drodze powrotnej zabierały rannych.
Po dalszych walkach gdy w 1915 roku front odsunął się dalej na wschód. niemieckie wojska przebazowały się ze swoim sprzętem bliżej frontu. Pozostawiono tabor, który należał przed wojną do fabryki i dodatkowo 6 wagonów sanitarnych, które przerobiono na 25 osobowe wagony pasażerskie. Cukrownia miała teraz zapewniać ruch pasażersko-towarowy na nowo wybudowanych liniach. Rozbudowana linia kolejowa doskonale sprawdziła się w czasie walk Powstania Wielkopolskiego. Załogi pociągów cukrowni zapewniały dużą mobilność powstańczych oddziałów. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości powołano do życia Kruszwicką Kolej Dojazdową, której cukrownia była znaczącym udziałowcem. Połączenia pasażerskie na odcinku Kruszwica - Piotrków Kujawski funkcjonowało do 1930, kiedy to lata wielkiego kryzysu i postęp w komunikacji samochodowej wykazał nieopłacalność tego przedsięwzięcia.
Odzyskanie przez Polskę niepodległości i powrót naszych ziem do macierzy sprawił, że teraz cukrownia mogła po blisko 40 latach istnienia produkować wreszcie gotowy wyrób w postaci białego cukru. W roku 1920 cukrownię wyposażono w urządzenia do rafinacji i od tego roku produkuje się nieprzerwanie cukier biały. Przerób dobowy buraków kształtował się w tym czasie na poziomie 1650 ton na dobę. Pierwsze lata niepodległości nie były niestety sielanką. Zarobki pracowników nie nadążały za olbrzymimi podwyżkami cen.

W 1920 roku robotnicy cukrowni poparli strajk rolny robotników w majątkach ziemskich. Właściciele ziemscy szczególnie narodowości niemieckiej nie chcieli respektować decyzji polskich władz i zaakceptować nowych porozumień zbiorowych miedzy innymi skrócenia czasu pracy i podwyżki zarobków, masowo wypowiadając pracę robotnikom rolnym z czym wiązała się również utrata mieszkania. Doszło do tego, że wzburzeni robotnicy kruszwickiej cukrowni chcieli się wedrzeć do pałacu w Kobylnikach, aby siłą zmusić Wilmowitz-ów do cofnięcia decyzji o zwolnieniach. Interwencja policji i wojska zapobiegła samosądowi na właścicielu Kobylnik. Istniała realna groźba niezebrania plonów w tym buraków cukrowych co okazało by się katastrofą dla walczącej w tym czasie o swoje przetrwanie Polski. Do prac polowych skierowano wtedy oddziały wojska, a zbiegiem czasu spór między właścicielami ziemskimi, a robotnikami został zażegnany. Ustabilizowała się również sytuacja ekonomiczna robotników.

W roku 1926 Gazeta Cukrownicza wydała "Spis Cukrowni Rzeczypospolitej Polskiej ", w której znajdowały się dokładne opisy wszystkich polskich cukrowni. Opis naszej kruszwickiej z roku 1926



FancyBox
W 1927 roku powstał plan zakładu sporządzony przez przysięgłego mierniczego w Tczewie



FancyBox
To już lata 20 XX wieku przed rokiem 1929, w którym przeprowadzono elektryfikacje zakładu. Nie ma jeszcze budynku kotłowni z charakterystycznym gołębnikiem będącym zakończeniem przenośnika kubełkowego do transportu węgla.



W 1929 roku cukrownia stała się jednym z najnowocześniejszych zakładów produkującym w Polsce słodkie kryształki. W okresie 1928-1929 dokonano poważnej wręcz rewolucyjnej przebudowy fabryki. Wykonano ogrom pracy z punktu widzenia postępu technicznego. Ogólnym założeniem przebudowy było wyeliminowanie na terenie całej cukrowni napędów parowych i zastąpieniu ich silnikami elektrycznymi za pomocą energii elektrycznej wytwarzanej przez zainstalowaną turbinę Szweckiej firmy Stal. Oprócz nowego budynku Turbinowni powstała nowa zmechanizowana kotłownia z czterema kotłami firmy Babcock, które zastąpiły kilkanaście kotłów obsługiwanych ręcznie. Załadunek paliwa na najwyższy poziom kotłowni odbywał się za pomocą przenośnika kubełkowego, z którego węgiel trafiał na taśmę skąd dozowano go do czterech dużych zasobników. Z zasobników węgiel spadał na ruchome ruszta, na których odbywał się proces spalania, po którym żużel trafiał do zasobników popielnika, pod którymi wybudowano tory kolejki, na których podstawiano pod zasobniki specjalne wagoniki, którymi wywożono szlakę z kotłowni. Przy kotłowni powstała suszarnia wysłodków, w której wykorzystywano do procesu suszenia gazy kominowe. Wybudowano również żelbetonowy magazyn na suszone wysłodki. Komin kotłowni został przebudowany do wysokości 80 m. Aby jak najlepiej wykorzystać sprężoną parę należało również przerobić odpowiednio urządzenia surowni. Całością tych rozległych prac, które musiały być wykonane w okresie między kampanijnym kierował Gł. mechanik cukrowni inż Franciszek Dratwiński. Zatrudniono wtedy ogromną ilość pracowników z Kruszwicy i okolic, którzy wykonywali dobrze płatne roboty akordowe po 12, a nawet 16 godzin na dobę. Z uwagi na to, że istniała groźba niedotrzymania zakończenia robót w zakładanym terminie prace prowadzono nawet w niedzielę. Wybuch butli tlenowej w którąś niedzielę (obeszło się na szczęście bez ofiar i poważniejszych szkód za to wyleciały dopiero co wprawione szyby w nowej kotłowni) przyjęto za zły znak, i od tej pory aż do szczęśliwego zakończenia w terminie prac nie pracowano w niedzielę. Od momentu elektryfikacji podłączono z cukrowni wszystkie domy, w których zamieszkiwali poza terenem fabryki w mieście jej dyrektorzy, urzędnicy i pracownicy. Po tej modernizacji na długie lata, aż do lat 90 przerób dobowy ukształtował się na poziomie 2400 ton buraków na dobę, a wiele urządzeń wtedy zainstalowanych w tym turbina funkcjonowało do lat 90 XX wieku.


FancyBox
Lata 30 XX wieku. Jest już budynek kotłowni z przenośnikiem kubełkowym.



W 1933 roku zorganizowano w Cukrowni zakładową Ochotnicza Straż Pożarną.
Od początku istnienia Cukrownia miała pozytywny wpływ na rozwój turystyki w Kruszwicy i wypoczynku nad jeziorem Gopło. Od początku istnienia transportu wodnego w Cukrowni do jego likwidacji (1881-1965) udostępniała ona swoją flotę składająca się z parowców i adoptowanych barek (promów) do przewozu pasażerów w miesiącach letnich.
W XX leciu międzywojennym w życiu kulturalnym Kruszwicy brali istotny udział również pracownicy Cukrowni. Na terenie zakładu czynna była biblioteka, a w 1927 roku w Cukrowni powstało kino "Ziemowit" (Kino znajdowało się przy nieistniejącej dziś ulicy Fabrycznej w okolicy sklepu Lidl), które posiadało 100 miejsc siedzących i 150 stojących. Seanse odbywały się 2 razy w sobotę i 2 razy w niedziele. Salę kina rozbudowano później na teatr, w którym odbywały się występy Teatru Popularnego z Bydgoszczy, Warszawskiej Operetki Objazdowej, Warszawskiego Teatru objazdowego, Teatru Poznańskiego, Teatru Ziemi Pomorskiej w Toruniu, Teatru zdrojowego z Inowrocławia, a nawet gościła tam Opera Lwowska. Repertuar obejmował sztuki teatralne, opery i operetki. W kinie odbywały się różne prelekcje typu oświatowego.


W 1936 roku Cukrownia uczestniczyła w zorganizowaniu dla naszej wioślarskiej kadry narodowej obozu przygotowawczego, który zorganizowano w Kruszwicy przed olimpiadą w Berlinie. Fabryka wzięła na siebie zakwaterowanie sportowców i trenerów kadry.

Wybuch II Wojny Światowej oznaczał dla wielu pracowników powołanie w szeregi Wojska Polskiego. W dniu 7 września polscy saperzy wysadzili w powietrze most żelazny kolejki wąskotorowej na Gople w celu działań opóźniających dla zbliżających się oddziałów niemieckich .
Wojska niemieckie wkraczają do Kruszwicy 9 września 1939r. Wielu pracowników szczególnie działaczy związków zawodowych i innych organizacji działających przy cukrowni spotykają ze strony Niemców brutalne represje. Członkowie rady nadzorczej dr. Edward Trzciński właściciel majątku Ostrowo i dr. Leopold Lewi z pochodzenia żyd przemysłowiec z Inowrocławia giną zamordowani przez Niemców. Pracownicy zakładu Rajmund Głażewski (działacz związkowy) ginie jako żołnierz we wrześniu 39, Wincenty Kwiatkowski (pracownik administracji działacz PPS) zostaje zamęczony w obozie koncentracyjnym w Mauthauzen. Tym dwoje poświęcono tablicę pamiątkową przy biurowcu cukrowni. Kruszwica staje się częścią Rzeszy Niemieckiej i administracyjnie wchodzi w skład Kraju Warty, a Polacy w nim zamieszkujący otrzymują przewrotny w nazwie status podopiecznych Rzeszy Niemieckiej (Bez żadnych praw z wyjątkiem obowiązku pracy oraz nakazami i zakazami sprowadzającymi się tylko do szykan i kar do śmierci włącznie). Okupant przejmuje całkowicie Cukrownię, która podlega Urzędowi Trenhandztelle Ost (Powiernictwo Wschód urząd, który ma na celu przejecie polskiego majątku na potrzeby Rzeszy Niemieckiej). Tym samym Cukrownia Kruszwica jako Spółka Akcyjna powstała w 1881 roku przestała istnieć, a udziałowcy utracili wszelkie prawo do swojej własności. Wartość przejętej cukrowni w przeliczeniu na przedwojenne złotówki według bilansu za 1939 rok to 17.472.495 złote. Kierownictwo i administracja fabryki zostaje w całości obsadzona Niemcami oraz Volksdeutsch-ami. Liczba zatrudnionych stałych pracowników fizycznych według stanu na 28 lutego 1941 roku wynosi 332 osoby. Większość z nich to Polacy starzy fachowcy specjaliści z przed 1939 roku niezbędni w swoim doświadczeniu dla Niemców. Pracują za wynagrodzenie według niemieckich taryfikatorów są obciążeni jednak 18-20% podatkiem na cele wojenne tzw. Polen-abzng. Okupant w czasie wojny nie przeprowadził istotnych zmian w procesie produkcji. Uzupełniono jedynie elektryfikacje urządzeń fabrycznych, poszerzono bramę wjazdową oraz pobudowano jedną portiernię. Wybudowano kilka nowych odcinków kolejki wąskotorowej. Niemcy zniszczyli bezpowrotnie zbiory biblioteki pracowniczej cukrowni ok. 2000 tytułów. Zakład przetrwał wojnę w stanie nie naruszonym. Uciekający Niemcy przed nawałą Armii Czerwonej wysadzają odbudowany przez nich w 1939 roku most kolejowy łączący brzegi jeziora Gopło. Niemcy zabierają również dwa samochody. Ogółem w czasie okupacji wliczając w to zyski właścicieli akcji za 6 lat z dywidendy wynoszącej 2.160.000 zł oraz koszty odbudowy mostu kolejowego o wartości 104.792 zł, wartości wyprodukowanego cukru i melasu oraz zabór mienia ruchomego w tym konfiskaty poczynione przez Rosjan w miesiącach styczeń luty 1945 straty na rzecz Cukrowni Kruszwica wynosiły 10.342.708 złotych przedwojennych.


W dniu 21 stycznia 1945 Armia Czerwona swoją olbrzymią mocą "przewaliła się" przez Kruszwicę, której mieszkańcy odzyskują wolność utraconą w 1939 roku. Akcjonariusze Cukrowni podobnie jak właściciele większych zakładów w tym Winiarni Henryka Makowskiego według nowej władzy mają utracić na zawsze swoją własność. Za zgodą komendanta wojskowego miasta organizuje się Rada Miejska, a w cukrowni pozbawionej kierownictwa i statusu własności do głosu dochodzą członkowie Polskiej Partii Socjalistycznej. Powołano do życia Radę Fabryczną której prezesem został Jan Bartczak. Cukrownia według nowej władzy miała zostać upaństwowiona i już nigdy nie miała wrócić do funkcjonowania jako spółka akcyjna. Rada zajęła się nad najważniejszymi sprawami jak zabezpieczenie zakładu, mobilizowanie załogi do podejmowania pracy oraz zaopatrzenia pracowników i ich rodzin w żywność i odzież. Przed bramą zakładu zorganizowano wiele wieców załogi podczas, których dochodzi do nawoływania popierania treści Manifestu Lipcowego i perspektywy lepszego życia w nowej Polsce Ludowej. W zakładzie powstaje komórka PPR, której organizatorem był Bartłomiej Nadzieja oraz komórka tzw "lubelskiej" PPS której organizatorem był Józef Lutomski. Z tych dwóch partii ma się wkrótce wyłonić jedna. Po kongresie zjednoczeniowym w grudniu 1948 roku powstaje PZPR. W czasie terroru stalinowskiego 1948-56 sekretarz zakładowy PZPR był czymś na kształt komisarza NKWD w wojsku. Jego polecenia należało stosować bezdyskusyjnie i jakikolwiek sprzeciw skutkował represjami z więzieniem włącznie. Po 1956 roku utworzono tzw samorząd pracowniczy, a zarządzenia i polecenia płynące z komitetów PZPR nie brzmiały już tak groźnie niemniej władze partyjne wywierały wpływ na funkcjonowanie zakładu przez cały okres PRL-u.
Pierwszym powojennym dyrektorem zakładu zostaje mianowany inż. Jan Dzięgielewski, który pełnił swoje obowiązki od dnia 12 XII 1945 roku
W 1946 roku odbyły się pierwsze wybory wśród pracowników do Rady Zakładowej, której przewodniczącym zostaje Jan Bartoszak. Rada spełniała jednocześnie rolę Związku Zawodowego reprezentując interesy pracowników wobec kierownictwa zakładu i innych czynników poza zakładem. Do podstawowego zadania Rady należała współpraca z kierownictwem zakładu we wszystkich zasadniczych sprawach dotyczących załogi i produkcji. Rada dbała również o potrzeby socjalne załogi i inicjowała prace ideowo wychowawczą. Tego ostatniego zadania pracownicy Cukrowni doświadczyli szczególnie w latach wzmożonego stalinizmu (1948-1956), kiedy to wprowadzano współzawodnictwo pracy, a każdą awarię traktowano jako sabotaż sprowadzając na miejsce natychmiast Urząd Bezpieczeństwa. Te mroczne czasy dla pracowników zakończyły się w październiku 1956 roku.



W 1946 roku podjęto decyzję o likwidacji Cukrowni Mątwy, której majątek i plantacje przejmuje Kruszwicka Cukrownia. Do Kruszwicy trafiają lokomotywy parowe wraz z charakterystycznymi wagonami typowymi dla mątewskiej cukrowni, do których do końca istnienia kolejki w 2003 roku przylgnęła nieoficjalna nazwa "Mątewiaki". Na przystań cukrowni trafia również flota z Mątew. Do dziś w Kruszwicy zachował się pochodzący z Cukrowni Mątwy nitowany zbiornik do melasu. Przez przejecie plantacji mątewskiej cukrowni spowodowało powiększanie areału buraków cukrowych, a co za tym idzie następuje wzrost produkcji cukru. W 1945r. produkcja cukru wynosiła 6186 ton, w 1949r. 19366 ton, a w 1960r. 27729 ton.



W 1948 roku w gazecie "Życie Radomskie" ukazuje się artykuł Stefani Osińskiej pt. "Płynie Cukier Gopłem" o rozpoczętej kampanii w Cukrowni Kruszwica. Pomijając propagandę tamtych lat z początku PRL-u (przodownicy pracy, przekraczanie planów produkcyjnych i wyzysk przedwojennych właścicieli zakładu) mamy przedstawiony w artykule prawie cały ciąg technologiczny cukrowni. Padają również nazwiska pracowników. Rok później w 1949 roku cukrownię oraz plantacje buraków w Kobylnikach odwiedza ekipa Polskiej Kroniki Filmowej.

FancyBox



FancyBox

FancyBox
Późne lata 50 XX wieku


W roku 1952 cukrownia musiała zrzec się części swojego terenu przeznaczonego pod budowę Kujawskich Zakładów Przemysłu Tłuszczowego. Wyburzono domy przy ulicy prowadzącej do magazynów cukrowni i kina Ziemowit. Podjęto również decyzje wiążącą ze sobą zakłady na długie lata. Kotłownia cukrowni miała dostarczać parę przemysłową do celów technologicznych dla KZPT.

W rekompensacie za kino "Ziemowit" wybudowano dla cukrowni nowe Kino z nową nazwą "Gopło" przy ulicy Karola Świerczewskiego dzisiejsza Niepodległości. Cukrownia była właścicielem kina do 1991 roku, kiedy to dokonano wymiany budynku z Urzędem Miejskim za mieszkania dla pracowników.

W konsekwencji utraty magazynu cukru, który przeszedł pod władanie KZPT jako magazyn śruty podjęto decyzje o budowie dużego magazynu o pojemności 12 tysięcy ton wraz z budynkiem segregacji i pakowni cukru. Magazyn wybudowano wzdłuż ulicy wtedy Fabrycznej dzisiejsza Kmdr. Przybyszewskiego. Jako budulca do budowy użyto cegieł pozyskiwanych z gruzów Szczecina sprowadzanych barkami. Magazyn, którego budowę zakończono w 1956 roku otrzymał dwie rampy załadunkowe do bocznicy normalnotorowej oraz do kolejki wąskotorowej. W magazynie zainstalowano zmechanizowany transport wewnętrzny, który odbywał się za pomocą małych suwniczek podwieszonych na szynie pod dachem. Rozwiązanie to zastąpiono z biegiem czasu na zespół transporterów taśmowych z tzw. "szorami i stertownikami". Zamontowano również sieć nawiewu ciepłego powietrza za pomocą parowej nagrzewnicy rozsyłającej powietrze przez sieć kanałów w posadzce i przez tzw lutnie zamontowane pod dachem.
W 1957 roku dobudowano do magazynu budynek segregacji oraz pakowni cukru. W budynku znalazł się również magazyn worków. Budynek pakowni połączono z budynkiem produktowni tunelem nad siecią torów kolejki wąskotorowej włączając go w zamknięty ciąg technologiczny fabryki. Pakownię wyposażono w całkowite mechaniczne zszywanie worków. Zastosowano rewolucyjne nowatorskie rozwiązanie jakimi były wagi ekranowe.
W 1955 roku wybudowano magazyn nasion na tzw. "Kobylnikach"
W 1957 roku wybudowano most żelbetonowy łączący brzegi jeziora Gopło dla kolejki wąskotorowej. Most zastąpił prowizoryczną drewnianą konstrukcję, która powstała po zniszczeniach wojennych.
W końcu lat 50 cukrownia za pomocą wybudowanej bocznicy kolejki wąskotorowej dostarcza tysiące ton ziemi poprodukcyjnej na budowę szkoły 1000 lecia, której budowę wytyczono na bagnistym terenie.
W 1960-61 roku starą produktownie wyburzono, a na jej miejsce postawiono nowoczesny budynek o konstrukcji stalowej z elewacją z szkła zbrojonego. Swoim nowoczesnym wyglądem budynek odbiegał bardzo do innych budynków fabryki. W obszernej przeszklonej hali produktowni nazwanej przez pracowników "górą cukrową" znalazło się miejsce dla 8 warników, mieszadeł oraz wirówek, suszarni oraz innych urządzeń. Hala dysponowała dużą rezerwą miejsca, które wykorzystano skwapliwie podczas kolejnych modernizacji zakładu dokonanych po 2003 roku.

Lata 60 XX wieku to rozwinięcie sieci dużych punktów odbioru buraka. Transport z nich odbywa się za pomocą kolejki wąskotorowej oraz transportem ciągnikowym i samochodowym. Nadal buraki dostarczane są coraz bardziej archaicznym transportem konnym. Na terenie zakładu powstają dwa punkty odbioru surowca tzw. "Żyd" (nazwa "Żyd" wywodzi się z tego, że na jednej z działek na której powstał POB znajdował się ogród z cmentarzem należącym kiedyś do Gminy Żydowskiej). Ta nieoficjalna nazwa obowiązywała przez cały okres istnienia punktu do początku XX wieku. Punkt dysponował dużym kanałem spławem i kilkudziesięcioma małymi spławami przecinającymi plac rozładunkowy. Transport buraków z POB do działu buraczarni odbywał się za pomocą czynnika pośredniego jakim była woda. Do rozładunku buraków z wagoników kolejki i przyczep ciągnikowych zainstalowano tzw. "elfę". Drugi z POB umiejscowiony blisko cukrowni wybudowano na placu tzw. "Kobylniki". Plac otrzymał sieć torowisk kolejki wąskotorowej, która wagonikami transportowała buraki do zakładu wprost pod elfę.
Jeszcze w latach 50 XX wieku wyładunek buraków z środków transportowych oraz stertowanie buraków nie przeznaczonych od razu do produkcji odbywało się ręcznie.
W 1962 roku cukrownia zakupuje 500 sztuk siatek, które układano na przyczepach do szybkiego rozładunku i stertowania. Do tego celu zakupiono odpowiedni dźwig gąsienicowy o nazwie ''Październik", do którego wkrótce dołączają dwa podobne egzemplarze. Siatki w przeważającej części otrzymują zakłady PGR. Tylko kilkudziesięciu plantatorów indywidualnych stać na zakup rozłożonych na raty przez cukrownię. Rozładunek siatkami znacznie skrócił czas rozładunku z kilkudziesięciu do około 6 minut. Wprowadzono również polskie hydrauliczne pomosty do rozładunku przyczep połączone z Czechosłowacką doczyszczarką i stertownikiem. Do załadunku buraków ze stert POB na wagoniki kolejki i transport kołowy zakupiono szypy mechaniczne TŁ3 zabudowane na ciągnikach gąsienicowych DT 74 sprowadzonych z ZSRR. Pojawiły się także polskie ładowarki kołowe typu Fadroma Ł200.


FancyBox
Połowa lat 60 XX wieku, XIX wieczną ceglaną zabudowę cukrowni "zakłóca" nowoczesny budynek nowej produktowni o konstrukcji stalowej z elewacją z zbrojonego szkła wybudowany w 1960 roku.



FancyBox
Przełom lat 60 i 70 XX wieku, główna brama wjazdowa do cukrowni po lewej stronie budynek wagowy z dwoma wagami. W głębi widoczny zasłonięty drzewem budynek produktowni, wapniarni (od 1997 roku adaptowany na szatnię centralną), kotłownia z przenośnikiem kubełkowym połączona z nowo wybudowaną częścią nowej kotłowni z kotłem OSR.




W roku 1965 roku zaprzestano wykorzystywać transport wodny z powodu dużej nieopłacalności tego rodzaju transportu rozwijającej się szybko w latach 60 XX wieku motoryzacji w tym wprowadzenie do transportu samochodów ciężarowych oraz ciągników rolniczych. Zachowaną do dziś pamiątką po dawnej flocie cukrowni był do niedawna stateczek służący w Kruszwickim Gospodarstwie Rybackim "Gopło". "Barwanna" to jeden z parowców przebudowany na napęd spalinowy, do którego adaptowano silnik od kombajnu Vistula.

W 1966 roku w dziale surowni przeprowadzono rewolucyjną modernizację usuwając baterie dyfuzji Robartowskiej, które wymagały olbrzymiego nakładu siły roboczej na nowoczesny w pełni zmechanizowany dyfuzor ciągły typu DdS.
W latach 1967 - 68 zamontowano 3 nowe obrotowe filtry na stacji filtracyjnej likwidując częściowo prasy błotniarki co znacznie poprawiło odzysk soków.
W końcu lat 60 przyszła kolej na modernizacje kotłowni wraz z zapleczem nawęglania.
W 1969 uwzględniając rozbudowę KZPT powstaje nowa kotłownia z kotłem OSR 32-25 i stacja do uzdatniania wody zasilającej kotły o wydajności 30 m sześciennych. Wybudowano betonowe bunkry do składowania węgla o pojemności 28 000 ton wraz z bocznicą kolejową. Postawiono suwnicę bramową o wydajności rozładunku i załadunku 75 ton węgla na godzinę. Całość uzupełniały transportery służące do bezpośredniego załadunku na zasobniki kotłów eliminując w ten sposób ręczny rozładunek węgla z wagonu na przenośnik kubełkowy zainstalowany przy ścianie kotłowni.
W początku lat 70 przez kilka sezonów w okresie letnim odbywała się kampania tzw. „Kuba”. Przerabiano cukier trzcinowy żółty pochodzący z Kuby na cukier biały. Były to ostatnie lata, kiedy to do przystani cukrowni dobijały barki z ładunkiem żółtego cukru. Barki w drogę powrotną do portów wybrzeża zabierały cukier biały. Umowa z Kubą wiąże się również z epizodem sportowym. Przez kilka lat cukrownia zapewniała zakwaterowanie w hotelu robotniczym Kubańskiej kadrze wioślarskiej. Kubańscy sportowcy znaleźli na jeziorze Gopło wspaniałą bazę treningową.
W latach 70 cukrownia eksportuje cukier do krajów bliskiego wschodu. Z każdym rokiem rósł tonaż wyprodukowanego cukru następowała dalsza modernizacja zakładu.
Druga połowa lat 70 XX wieku to dobudowany kolejny segment nowej kotłowni z dwoma kotłami OR z kominem żelbetonowym o wys. 100 m wybudowanym w 1977 roku.
Początek kampanii 1977-78 rok rozpoczął się bardzo pechowo dla zakładu. W dniu 17 września w trakcie rozruchu kampanii wybucha olbrzymi pożar w budynku pakowni. Pożar w magazynie worków przenosi się na cały budynek pakowni, która ulega całkowitemu spaleniu. Na szczęście nikt z pracowników, ani z strażaków nie odnosi obrażeń. Pożar gasi przez blisko dobę wiele jednostek strażackich ściągniętych z całego województwa. Po pożarze w ciągu 2 tygodni dzięki nieprzerwanej pracy 24 godziny na dobę budynek pakowni odbudowano i wznowiono przerwaną kampanię. W połowie lat 70 rozpoczęto budowę nowego pieca wapiennego i przylegającej do niego budynku wapniarni. Piec powstawał jako prototyp z rewolucyjną technologią zastąpienia koksu mazutem w procesie wypalania. Metodę tę jednak zarzucono wracając z powrotem do użycia koksu. Ostatecznie piec włączono do procesu technologicznego w 1983 roku, a wysłużoną starą wapniarnię z archaicznym ręcznym załadunkiem i transportem kamienia wapiennego oraz koksu na wózkach szynowych wyłączono z eksploatacji. Z początkiem lat 80 XX wieku zlikwidowano kolej linową, która transportowała wapno defekacyjne do zbiornika wapna (który znajdował się na terenie dzisiejszego składowiska buraków) zastępując ją pompami z rurociągiem transportującym błoto defekacyjne na odstojniki na terenie tzw. "Kobylnik".
W 1980 na fali wydarzań sierpniowych i w konsekwencji utworzenia Niezależnych Samorządnych Związków Zawodowych Solidarność w cukrowni powstaje Zakładowa organizacja NSZZ Solidarność. Do tej pory w cukrowni działały tzw. związki branżowe w pełni zależne od władz państwowych. Wolność związkowa działa do dnia 13 Grudnia 1981 roku, kiedy to wprowadzono Stan Wojenny. Zakładowa "Solidarność" została zdelegalizowana, a cały majątek i jego dokumentacja zostają skonfiskowane. W konsekwencji wprowadzenia stanu wojennego i delegalizacji wszystkich związków zawodowych powstają nowe prorządowe związki zawodowe OPZ, których zakładowy Związek rozpoczął działalność również w cukrowni.
Po 1989 roku, kiedy to reaktywowano zakładowy NSZZ Solidarność w cukrowni funkcjonują do dzisiaj dwie organizacje związkowe.
W sierpniu 1981 roku hucznie obchodzono 100 lecie zakładu. Z tej okazji na gzymsie budynku produktowni zainstalowano olbrzymi kolorowy neon z nazwą "Cukrownia Kruszwica". Główna uroczystość 100 lecia dla pracowników, emerytów i ich rodzin odbyła się w pustym magazynie cukru i zakończyła się występem znanej artystki estradowej Hanki Bielickiej.

W latach 80 zakupiono ciężkie ładowarki Stalowa Wola Ł34, które powoli zaczynają wypierać na P.O. Buraka radzieckie szypy mechaniczne na podwoziu ciągnika gąsienicowego DT 74. P.O.B. zostają od lat 70 wyposażane w radzieckie hydrauliczne kompleksy zabudowane na ciągnikach DT 74 służące jednocześnie do rozładunku przyczep ciągnikowych, oczyszczaniu i pryzmowaniu buraków. Na tory kruszwickiej kolejki trafia większa ilość lokomotyw spalinowych WLS 150 i rumuńskie Lyd 2, które do końca lat 80 wypierają całkowicie z eksploatacji lokomotywy parowe. Kolejka cukrowni jest już w tym czasie cieniem samej siebie z czasów swojej świetności i z każdym następnym rokiem będzie pomniejszana jej rola w przewozach buraków. Począwszy od lat 50 likwidowane są kolejne odgałęzienia linii. Pod koniec eksploatacji w 2002 roku kolejka obsługuje już tylko punkty odbioru buraka w Piotrkowie Kujawskim, Nowej Wsi oraz Kobylniki. W roku 2003 ostatecznie uległa całkowitej likwidacji, a jej funkcję przejmuje całkowicie transport kołowy.
Podczas trwającej kampanii 1984 - 85 w cukrowni dochodzi do jednego z najtragiczniejszych wypadków w historii zakładu. W budynku produktowni w trakcie rutynowej czynności przygotowywania ługu sodowego ma miejsce awaria, która doprowadza do tragedii. Na przeprowadzających tą operacje pracowników uderza para z ługiem. W wyniku zaniedbania przepisów BHP pracujący bez żadnego zabezpieczenia manipulant produktowni i pracownik sezonowy ulegli śmiertelnym poparzeniom. Zmarli w olbrzymich cierpieniach wkrótce po wypadku. Załoga cukrowni bardzo przeżyła ta tragedię. W rocznicę tragedii miał miejsce nieprzyjemny incydent. W miejscu wypadku koledzy zmarłych w miejscu tragedii powiesili święty obrazek i zapalili znicze. Aktywiści PZPR natychmiast wezwali na miejsce Milicję Obywatelską, która przeprowadziła specjalne dochodzenie w tej sprawie.

Po przełomie ustrojowym w 1989 roku cukrownia wchodząca wtedy w skład Przedsiębiorstwa Państwowego "Cukrownie Bydgoskie" z siedzibą w Inowrocławiu w 1990 roku uzyskuje tytuł osobowości prawnej przez co staje się samodzielnym przedsiębiorstwem państwowym. Początek lat 90 to okres licznych zadań inwestycyjnych, które były zapoczątkowane jeszcze w okresie PRL-u. Oddano do użytku nowy "mały" magazyn cukru o pojemności 4000 ton wybudowany na dawnym spławie P.O.B."ŻYD".
W 1991 roku wybudowano tunel i rampę kolejową łączącą obydwa magazyny. W 1990 roku zmontowano nową suwnice bramową wzmacniając jednocześnie torowisko, po którym przemieszczała się suwnica. Przez jakiś czas do czasu pocięcia na złom starej na składowisku węgla funkcjonowały dwie suwnice. W budynku produktowni zamontowano 4 wirówki AWO 1000 do wirowania cukrzycy 1-wszej. W Budynku kotłowni w miejscu wyburzonego jednego kotła Babcock wybudowano kocioł parowy PR-25-40, a w budynku turbinowni zamontowano turbozespół parowy ABB o mocy 7,5 Mw.
Przed końcem 1992 roku oddano do użytku nową stacje uzdatniania wody kotłowej.
W 1993 roku oddano do użytku suszarnie wysłodków. Po zaprzestaniu użytkowania w końcu lat 80 starej suszarni miała ją zastąpić nowa działająca w tym samym systemie suszenia za pomocą gazów spalinowych z kotłowni. Ostatecznie zdecydowano się na zakup francuskiej suszarni opalanej mazutem. Z biegiem czasu wzrost kosztów zakupu paliwa okazał się nieopłacalny w procesie suszenia, a po zainstalowaniu stacji pras wysokiego zgniotu ostatecznie zrezygnowano z suszenia wysłodków.
W 1994 roku pobudowano i oddano do użytku przepompownie i instalacje przesyłową ścieków do oczyszczalni miejskiej, co pozwoliło wyeliminować zrzut wody bezpośrednio do Jeziora Gopło po oczyszczeniu mechanicznym i polach filtracyjnych.
W latach 90 rozpoczęto modernizacje mającą na celu zwiększenie przerobu dobowego, który uzyskano przez adaptację dyfuzora DdS do przerobu z 2400 do 3600 ton buraka na dobę.

Pod koniec 1994 roku zakład przeżywał olbrzymie trudności finansowe, które dzięki wspólnej postawie załogi oraz dyrekcji i przeprowadzonego rygorystycznego procesu naprawczego udało się przezwyciężyć kryzys do końca 1995 roku.

W 1995 dokonano zmiany prawnej zakładu z Przedsiębiorstwa Państwowego na Spółkę Akcyjną. Pierwszym powojennym prezesem spółki został dr. Henryk Makowski. Wcześniej w latach PRL Cukrownia podporządkowana była pod przedsiębiorstwa najpierw Cukrownie Kujawskie w Toruniu, a od 1974 do 1989 Cukrownie Bydgoskie z siedzibą w Inowrocławiu.



FancyBox

FancyBox

FancyBox

FancyBox
Koniec XX wieku ok roku 1999 tak prezentowała się cukrownia z lotu ptaka




W 1996 roku wymieniono elewacje budynku produktowni z szkła zbrojonego na płyty PW8 z oknami z poliwęglanu, zamontowano podnoszona bramę wjazdowa do budynku. Podczas przeprowadzonej modernizacji zdemontowano olbrzymi neon z dachu budynku. Niemal wszystkie budynki otrzymały pokrycie dachowe z papy zgrzewalnej.
W latach 1996-97 adoptowano stary budynek nieużywanej wapniarni na szatnie centralną dla pracowników, a w 1997 budynek starej zmiękczalni wody adoptowano na budynek biurowo - warsztatowy dla działów automatyki i elektrycznego.
W 1997 roku na dziale filtrów dokonała się rewolucyjna zmiana przez montaż prasy błota defeko-saturacyjnego PKF firmy PUTSCH, z której uzyskiwane suche wapno defekacyjne mogło być od razu wywożone na pola plantatorów jako nawóz. Do tej pory błoto defekacyjne musiało przez wiele miesięcy odparowywać w odstojnikach zanim uzyskało konsystencję gotową do transportu.
W 1998 roku wymieniono 1800 m. kwadratowych starych posadzek na specjalną powłokę ochronną i założono 1600 m kwadratowych posadzek ceramicznych. W tym samym roku zainstalowano nową lasownice wapna na dziele wapniarni.
W 2000 roku w celu wygospodarowania oszczędności w magazynowaniu cukru w magazynach zastępczych adoptowano do tego celu magazyn wysłodków.
W 2001 roku przeprowadzono modernizacje gospodarki cieplnej. Zamontowano centralną wodniarkę sekcyjną na surowni, zainstalowano wymienniki cieplne w układzie skraplaczy barometrycznych. W roku tym zainstalowano na pakowni wentylowe pakowaczki do cukru zastępując dotychczasowe 50 kg szyte worki, workami wentylowymi 30 i 25 kg. Ograniczono w ten sposób zatrudnienie w dziale pakowni. W dziale produktowni przebudowano w całości układ suszenia i chłodzenia cukru. Zmodernizowano również stację wyparną z cztero na pięciostanowiskową.

W roku 2003 Cukrownia stała się jednym z oddziałów Krajowej Spółki Cukrowej. Proces wprowadzania zakładu w ten nowy okres zapoczątkował Prezes Lech Sobecki długoletni pracownik cukrowni i rodowity kruszwiczanin, który obecnie pełni funkcję dyrektora kruszwickiego oddziału KSC. Od chwili przyłączenia cukrowni do KSC zakład przechodzi ciągłą modernizację. W 2003 zlikwidowano kolej wąskotorową przechodząc całkowicie na transport kołowy. Odbiór surowca odbywa się bezpośrednio od plantatora.
W 2005 roku przebudowano budynek starej kotłowni na nową turbinownie. W miejscu wyburzonych starych kotłów Babcock zamontowano turbozespół odpowiedni do mocy przerobowych cukrowni. W pozostałej części starej kotłowni zainstalowano osobny kocioł służący do centralnego ogrzewania w okresie po kampanijnym. W 2005 na dawnym P.O.B. Kobylniki wybudowano kompleks wagowy do ważenia buraków i wysłodków, a w dawnym budynku nasion pobudowano laboratorium sacharozy. Z każdego transportu buraków pobierana jest tam próba, w której analizuje się między innymi poziom zawartości cukru.
W 2006 w celu osiągnięcia mocy przerobowych na poziomie 7000 ton na dobę rozbudowano budynek surowni, w którym zainstalowano drugi dyfuzor DdS. Całość uzupełniały zespół pras wysokiego wyrznięcia wysłodków. Po tej modernizacji zaprzestano całkowicie z użytkowania suszarni wysłodków. W tym samym roku w październiku rozpoczęto rozbiórkę komina ceramicznego, którą ostatecznie zakończono w marcu 2007. Komin wyłączono z eksploatacji od drugiej połowy lat 90 XX wieku.
Również w 2006 zmieniono system rozładunku i transport buraków wewnątrz zakładu z wodnego na tzw. suchy rozładunek. W 2006 roku obchodzono hucznie jubileusz 125 lecia zakładu. Uroczystości i zabawa dla pracowników i ich rodzin odbyła się odbyła się na placu wewnątrz zakładu.


FancyBox
Rok 2007 - wygląd cukrowni od strony północnej



Latem 2007 roku rozpoczęto prace przy budowie silosu, który oddano do użytku przed kampanią 2008 roku. Silos na cukier o poj. 60 tys ton, uzupełniła nowa pakownia, na którą adoptowano "duży" magazynu cukru. Cukier można teraz odbierać między innymi luzem w 25 tonowych silosach samochodowych i w tonowych workach tzw. Big-Bag-ach, workach a 25kg i paczkach 1 kg. Są to lata, kiedy wprowadzono pełną automatyzację zakładu sterowanie urządzeniami odbywa się z skomputeryzowanych sterowni.
W 2009 roku na placu „Kobylniki” wybudowano wstępną oczyszczalnię ścieków, którą uzupełniono dobudowaną w roku 2015 oczyszczalnią biologiczną odprowadzająca oczyszczone ścieki do kanału noteckiego.


FancyBox
To już XXI wiek 2009 Brama główna. Powstały silos w 2008 roku oraz białe elewacje budynków zakładu (szklaną elewację produktowni zmieniono na białe płyty w 1996 roku) z 2012 roku na zawsze zmieniły wygląd cukrowni.




W kampanii 2009r. po raz pierwszy w historii cukrowni wyprodukowano ponad 100000 ton cukru. Tymczasem modernizacja zakładu trwa cały czas, a osiągnięty przerób dobowy 9000 tys ton buraka podniesiono teraz do 12000 ton, do którego zakład dzięki zaplanowanym inwestycją ma wkrótce osiągnąć. Stawiać ma to kruszwicką cukrownie jako jedną z największych w kraju. Cukrownia wyposażana jest cały czas w bardziej wydajne nowoczesne urządzenia jak krajalnice Putscha, kotły defekacyjne i saturacyjne wyparki, warniki oraz wirówki BMA.
W 2010 roku zainstalowano w kotłowni dwa nowe kotły w miejsce 2 kotłów OR. Powstała nowoczesna stacja filtrowania gazów spalinowych kotłowni.
W 2015 roku oddano do użytku nowy piec wapienny i wapniarnię, która w 100 % zapewnia dostarczenie tzw. mleczka wapiennego do planowanego przerobu. W okresie między kampanijnym 2016 w cukrowni dokonano kolejnej rewolucyjnej inwestycji dwa wysłużone dyfuzory Dsd zostały wymienione na jeden dyfuzor systemu wieżowego mogący zapewnić przerób na poziomie 12000t buraka na dobę. Nowy dyfuzor oraz bliskość magazynu i pakowni wymusiło przeniesienie stacji pras i tacy wysłodkowej, gdzie odbywa się załadunek wysłodków luzem w inne miejsce.
W kampanii cukrowniczej 2016-2017 pobito kolejny rekordowy przerób ponad milion ton buraków, z których wyprodukowano 160 tyś ton cukru.
W roku 2017 w okresie miedzy kampanijnym pobudowano melaśnik o poj. 12000 ton wraz z terminalem załadunkowym.


FancyBox
To już 2018 początek kampanii zdjęcie z drona



FancyBox
Rok 2018 widok od strony północnej


W roku 2018 wybudowano dwa zbiorniki na sok surowy o poj. 30000 ton każdy. Dzięki tej inwestycji możliwy jest teraz większy przerób buraków z jednoczesnym skróceniem kampanii cukrowniczej. Nadmiar wyprodukowanego przez dział surowni soku którego dział produktowni nie jest w stanie przerobić trafia do zbiorników sokowych.
W 2019 roku po raz pierwszy w historii po zasadniczej kampanii cukrowej w miesiącu marcu i kwietniu odbyła się kampania tzw sokowa gdzie z magazynowanego soku wyprodukowano dodatkowe 40000 ton cukru.

Osoby związane z Cukrownią "Kruszwica" akcjonariusze i pracownicy

Założyciele i pierwsi akcjonariusze , członkowie rad nadzorczych Prezesi i Dyrektorzy Cukrowni Kruszwica którzy pełnili swoje obowiązki w latach 1881- 1939 rok.

O powstaniu Cukrowni w Kruszwicy zadecydowały w 1880 roku wspólnie 63 osoby, które zadeklarowały swoje udziały o różnej wartości. Rzeczywiste ukonstytuowanie się Towarzystwa jako Spółki Aukcyjnej miało miejsce 11 grudnia 1880 roku. Podstawową jednostką udziału była akcja o nominale 500mk. Ogółem zgromadzono 1800 akcji o wartości 900000 marek. Nie wszyscy udziałowcy zostali objęci w protokółach. Byli to przeważnie dziedzice dóbr, kupcy, rzemieślnicy, a także gospodarze i inni obywatele. Oto niektórzy z nich:

1. Kupiec Michał Levy z Inowrocławia
2. Obywatelka Domicela Prlińska z Inowrocławia
3. Krawiec Jan Klimkiewicz z Inowrocławia
4. Rzeźnik Karol Bodziński z Inowrocławia
5. Siodlarz Karol Wajs z Inowrocławia
6. Kupiec Salomonsehn z Inowrocławia
7. Kupiec Emil Fiedler z Inowrocławia
8. Inspektor gospodarczy Karol Bluche z Topoli
9. Dziedzic dóbr rycerskich Nepomucen Mlicki z Komarzyc
10. Dziedzic dóbr rycerskich Stanisław Łyskowski z Bąkowa
11. Obywatel Władysław Ossowski z Mątwy pow. lubawski
12. Obywatel Franciszek Dąbski z Konar
13. Dziedzic dóbr rycerskich Tadeusz Trzciński z Popowa
14 Kupiec Jakób Wreschner z Inowrocławia
15. Budowniczy Maksymilian Contay z Inowrocławia
16. Rendant Paweł Thomas z To[oli
17. Dziedzic dóbr rycerskich Adolf Poniński z Żernik
18. Kupiec Rolart Hippe z Kruszwicy
19. Własciciel fabryli Napoleon Urbanowicz z Poznania
20. Dziedzic dóbr rycerskich Marcin Żakowski z Kościeszk
21. Kupiec Stanisław Orłowski z Poznania
22. Dziedzic dóbr rycerskich Józef Kościelski z Karczyna
23. Piekarz Fryderyk Steinke z Inowrocławia
24. Dziedzic dóbr rycerskich Heymann Menser z Kasprala
25. Oberżysta Augustyn Scherle z Kruszwicy
26. Gospodarz Paweł Smyk z Skotnik Zabłotnych
27. Dziedzic Dóbr rycerskich Hipolit Turno z Obierzyn pow. Oborniki
28. Dziedzic dóbr rycerskich Ludwik Klatt z Mirosławic
29. Sołtys Jakób Miech z Małych Pieck
30. Dziedzic dóbr rycerskich Franciszek Brzeski z Cieślina
31. Dyrektor fabryki Wiktor Wohsberg w pow. Lebus
32. Obywatel Andrzej Iglewski z Kruszwicy
33. Dziedzic dóbr rycerskich Emil Hoffman z Dobsk
34. Dziedzic dóbr rycerskich Józef Czernicki z Dobrego
35. Gospodarz Jan Kowalski z Chełmc
36. Gospodarz Paweł Kotas z Chełmc
37. Gospodarz Walenty Borys z Chełmc
38. Gospodarz Józef Pawłowski Kolonia Chełmce
39. Kupiec Augustyn Jahe z Inowrocławia
40. Budowniczy Benjamin Podien z Inowrocławia
41. Gospodarz Franciszek Supuczak z Chróstowa
42. Dziedzic dóbr rycerskich Wacław Poganowski z Szszebletowa
43. Przemysłowiec Łucjan Grabski z Inowrocławia
44. Przemysłowiec Samuel Lippmann z Gniewkowa
45. Dziedzic dóbr rycerskich Józef Trzebinski z Strzemkowa
46. Dr. Jarosława Daszkiewicz z Trzemeszna
47. Dziedzic dóbr rycerskich Ludwik Przybyszewski z Giżewa
48. Proboszcz Leon Kittel z Stodół
49. Dziedzic dóbr Alfons Moszczeński z Rzeczycy
50. Dziedzic dóbr Walenty Fahr z Gustawowa
51. Dziedzic dóbr rycerskich Teofil Koczorowski z Kosmałek
52. Dziedzic dóbr rycerskich Czesław Jaczyński z Pieck
53. Dziedzic dóbr rycerskich Stanisław Rudnicki z Klonowa
54. Gospodarz Franciszek Waihs z Frydrychowa
55. Dziedzic dóbr Józef Krauze z Chróstowa




Lista akcjonariuszy według protokólarza z dnia 19 maja 1881 roku :
1. Dziedzic dóbr Józef Grabski von Grabowski ze Skotnik - 36 akcji
2. Dziedzic dóbr Tomasz von Kozłowski - 202 akcje
3. Aptekarz Rozenberg z Kruszwicy - 8 akcji
4.Dziedzic dóbr Hans Schlitte z Suków - 145 akcji
5. Dziedzic dóbr Emil Hoffman z dobska - 8 akcji
6.Dziedzic dóbr Augustyn Granl z Włostowa - 10 akcji
7. Kupiec Abraham Sprinz z Inowrocławia - 3 akcje
8. Kupiec Beniamin Krayn z Poznania - 20 akcji
9. Dziedzic dóbr Anastazy Mittdzacdt z Janocina - 2 akcje
10. Kupiec Abracham Frendenthal z Inowrocławia - 12 akcji
11. Kupiec Juliusz Levy z Inowrocławia - 27 akcji
12. Kupiec Józef Pinschaser z Inowrocławia - 5 akcji
13. Budowniczy Walerian Herbst z Inowrocławia - 6 akcji
14. Dziedzic dóbr Stanisław von Łyskowski z Bąkowa - 4 akcje
15. Dziedzic dóbr Erazm von Brzeski z Kaczkowa - 48 akcji
16. Dyr. fabryki Wiktor Wendlaud z Kruszwicy - 60 akcji
17. Dziedzic dóbr Adolf von Poniński z Żernik - 80 akcji
18. Dziedzic dóbr Marian von Żebrowski z Kościeszk - 7 akcji
19. Dziedzic dóbr Włodzimierz von Graffstein z Witkowa - 7 akcji
20. Dziedzic dóbr Maksymilian von Kozłowski z Dulska - 2 akcje
21. Dyr. fabryki Łucjan Grabski z Kruszwicy - 266 akcji
22. Kupiec Kazimierz Nowakowski z Inowrocławia - 16 akcji
23. Dziedzic dóbr Franciszek von Dębski - 20 akcji

Rada nadzorcza składała się z pięciu członków oto niektórzy z nich :
1. Józef von Grabowski dziedzic dóbr rycerskich Skotniki, przewodniczący od 1880 roku
2. Stanisław von Turno dziedzic dóbr rycerskich w Obiezierzu, zastępca przewodniczącego od 1894 roku
3. Jan von Turano dziedzic dóbr rycerskich w Słomowie, członek rady od 1897 roku
4. Walter von Gierke dziedzic dóbr rycerskich w Polanowicach , członek rady od 1902 roku
5. Dr. Leopold Levy właściciel fabryki w Inowrocławiu , członek rady od 1902 roku
W pierszych latach istnienia spólki do rady należeli :
1. Hipolit von Turno dziedzic dóbr rycerskich w Obiezierzu 1880-1897
2. Józef von Kościelski dziedzic dóbr rycerskich w Karczynie 1880-1882
3. Thomas von Kozłowski dziedzic dóbr rycerskich w Jorontach 1880-1882
4. Herman Rozenberg aptekarz z Kruszwicy 1880- 1882
5. Rudolf von Timm dziedzic dóbr rycerskich w Dziewie 1882-1901
6. Mieczysław von Łysakowski dyrektor banku w Poznaniu 1882-1894
7. Walter von Geissler dziedzic dóbr rycerskich w Łojewie 1887-1901

Zakładem kierował w tym czasie zarząd zwany dyrekcją, którą tworzyły dwie osoby dyrektor techniczny i dyrektor handlowy. Od 1880- 1883 dyr technicznym był Wiktor Wendland, a dyr handlowym 1880- 1882 Hans von Schlitte, którego zastąpił w latach 1882-1900 Lucjan von Grabski Od 1883 roku dyr. technicznym był Józef Wałżyk, Od 1900 roku dyr handlowym był Stefan von Grabski

W 1939 roku w skład rady nadzorczej wchodzili:
1. Dr Leopold Lewi przemysłowiec z Inowrocławia przewodniczący
2. Dr Edward Trzciński właściciel majątku Gocanówko
3. Jerzy Turno przemysłowiec
4. Dr. Amrogowicz właściciel majątku Rzeszynek
5. Stefan Twardowski właściciel majątku Głębokie i przemysłowiec

Dyrektorzy w latach 1918 -1939
Czesław Krzymuski NACZELNY I HANDLOWY 1918 -1939
Dr Edward Trzciński zastępca i dyr handlowego w latach 1918 -1937
Witold Sokołowski dyrektor techniczny w latach 1918-1936
Gustaw Czarnecki gł. księgowy w latach 1918 -1939
Zbigniew Rutte dyr techniczny w latach 1936-1937 i dyr handlowy w latach 1937-1939
Józef Dzięgielewski dyr .techniczny w latach 1937-1939
Stanisław Maciejewski zastępca dyr. Handlowego w latach 1937-1939



Lata Okupacji niemieckiej 1939 - 1945
Cukrownia jako spółka akcyjna przestaje istnieć. Majątek w całości przejmuje za pomocą Urzędu Powiernictwo Wschód Rzesza Niemiecka.
W tym czasie cukrownią kierują następujące osoby:

Nordstram dyr. handlowy w latach 1939-1940
Schmelter dyr. techniczny w latach 1939-1945
Otto gł. księgowy w latach 1939-1940
Steffen gł księgowy w latach 1940-1941
Scholtz dyr. handlowy w latach 1941-1945
Langhamer gł księgowy w latach 1941-1945

Cukrownia w latach 1945-1989

Po 1945 Cukrownia nie powróciła do przedwojennego systemu zarządzania jako spółka akcyjna. Zgodnie z czasem Polski Ludowej zakład został znacjonalizowany w 1950 roku, a zarządzanie nim odbywało się centralnie. Cukrownia podlegała najpierw Zjednoczeniu Cukrowni Pomorskich w Toruniu, a od 1975 roku Przedsiębiorstwu Państwowemu "Cukrownie Bydgoskie" z siedzibą w Inowrocławiu.
Cukrownią w okresie PRL-u kierowali następujący dyrektorzy:

Inż. Maciej Rumiński 28.06.1947 - 30.09.1950r.
Inż. Jerzy Krzętowski 01.03.1951 - 30.09.1953r.
Alfons Lewandowski 01.10.1953 - 30.06.1958r.
Inż. Jan Sochacki 01.08.1958 - 30.06.1962r.
Inż. Mikołaj Pietkiewicz 01.07.1962 - 30.06. 1968r.
Mgr. Inż. Leszek Garczarek 18.05.1968- 28.02.1973r.
Mgr. Ing. Mieczysław Gorzelańczyk 21.03. 1973 - 30.06.1975r.
Mgr. Inż. Albin Szyszka 01.03.1976 - 31.12.1981r.
Mgr. Inż. Mieczysław Zieliński 16.01.1982 - 31.03.1984r.
Mgr. Inż. Ryszard Mielnicki 19.03.1984 - 08.03.1989r.
Mgr. Ryszard Kolczyński 10.03.1989 - 1990r.



W 1990 roku na fali przemian ustrojowych Cukrownia „Kruszwica” uzyskała osobowość prawną co umożliwiło funkcjonowanie zakładu jako samodzielnego przedsiębiorstwa.
Zakładem kierowali dyrektorzy:
Mgr. Ryszard Kolczyński 1990 - 11.11.1994r
Dr. Henryk Makowski 28.12.1994 - 1995r

W 1995 roku cukrownia została przekształcona w jednoosobową Spółkę Skarbu Państwa w roku następnym weszła w skład Poznańsko Pomorskiej Spółki Cukrowej.
W roku 2002 Cukrownia Kruszwica weszła w skład utworzonej Krajowej Spółki Cukrowej
W okresie tym zakładem kierowali następujący Prezesi i dyrektorzy oddziału KSC:
Prezes Spółki Akcyjnej Dr. Henryk Makowski 1995- 20.05.2000r.
Prezes Spółki Akcyjnej Inż Lech Sobecki 14.06.2000 - 31.01.2003r.
Dyrektor Oddziału KSC Mgr. Inż. Stanisław Pawlak 03.02.2003 - 01.03.2004r.
Dyrektor Oddziału KSC Mgr. Inż. Szymon Ratecki 01.06.2004 - 01.02.2007r.
Dyrektor Oddziału KSC Edward Mączkowski 09.02.2007 - 22.04.2008r.
Dyrektor Oddziału KSC Mgr. Inż. Leszek Suchański 23.04.2008 - 2010r.
Dyrektor Oddziału KSC Inż. Lech Sobecki 2011 - do chwili obecnej


Zasłużeni Pracownicy Cukrowni „Kruszwica” i polskiego cukrownictwa wymienieni w Kronice Cukrowni (1970)

Mgr inż Leszek Garczarek pełniący w 1970 roku funkcje dyrektora, praca w cukrownictwie od 1951 r. W Cukrowni Kruszwica w latach 1960-1966 pełnił funkcje gł. inżyniera. Brał udział w oddawaniu pod tzw klucz (z rozpoczęciem produkcji) naszych exportowych cukrowni wybudowanych przez przedsiębiorstwo "CEKOP" 1964 "Serae" Grecja, "Asutsuare" Ghana, "Hrodaur" Czechosłowacja.
Wojciech Popiel - gł. inżynier w cukrownictwie od 1939 a w Cukrowni „Kruszwica” od 1967 roku
Jan Banachowski - mechanik samochodowy zatrudniony w Cukrowni "Kruszwica" od 1925 roku
Maria Borówka - planista finansowy zatrudniona w cukrowni od 1943 roku
Czesław Badziński - komendant straży przemysłowej zatrudniony w cukrowni od 1945 roku
Bronisław Cynkowski - II mechanik zatrudniony w cukrowni w 1929 roku
Piotr Chmielewski - kierowca zatrudniony w cukrowni w 1929 roku
Zdzisław Dałek - Zastępca Gł. Ins.d/s plantacji zatrudniony w przemyśle cukrowniczym od 1928 roku
Czesław Duszczak - stolarz zatrudniony w cukrowni od 1945 roku
Kazimierz Degórski - stolarz zatrudniony w cukrowni od 1932 roku
Władysław Domagalski - malarz brygadzista zatrudniony w cukrowni od 1945 roku
Stanisław Falgowski - maszynista zatrudniony w cukrowni od 1945
Jan Górski - brygadzista Kotłowni zatrudniony w cukrowni od 1926 roku
Władysław Komendziński - ślusarz zatrudniony w cukrowni od 1940 roku
Kazimierz Jagodzinski - st.majster d/s ruchu, wieloletni przewodniczący Rady Zakładowej, wieloletni kierownik działu kolejki. Zatrudniony w cukrowni od 1950 roku
Alfons Marólewski - ślusarz zatrudniony w cukrowni od 1938 roku
Czesław Marula - ślusarz,maszynista zatrudniony w cukrowni od 1939 roku
Leon Molenda - zastępca kier. produkcji, manipulant zatrudniony w cukrowni od 1939 roku
Marcin Musielewicz - kowal zatrudniony w cukrowni od 1933 roku
Józef Mróz - brygadzista zatrudniony w cukrowni od 1939 roku
Antoni Nowak - murarz zatrudniony w cukrowni od 1937 roku
Ignacy Pawlak - kotłowy zatrudniony w cukrowni w 1945 roku
Zenon Rymarkiewicz - ślusarz zatrudniony w cukrowni w 1939 roku
Edward Skowron - ślusarz zatrudniony w cukrowni w 1940 roku
Władysław Śmiłowski - murarz zatrudniony w cukrowni w 1945 roku
Franciszek Szymczak - robotnik zatrudniony w cukrowni od 1945 roku
Sylwester Walter - maszynista parowozu zatrudniony w cukrowni od 1945 roku
Jan Zwierzchowski - z-ca gł księgowego zatrudniony w cukrowni od 1920 roku
Czesław Ziętara - stacyjny dyfuzji zatrudniony w cukrowni od 1940 roku
Tadeusz Kwiatkowski - ekonomista d/s surowca zatrudniony w cukrowni od 1938 roku
Tadeusz Lewkowicz – st. księgowy plantacji zatrudniony w cukrowni od 1946 roku
Stanisław Glonek - inspektor d/s surowcowych zatrudniony w przemyśle cukrowniczym od 1940 roku
Mgr. inż Janusz Antkowiak - gł. inspektor plantacji zatrudniony w cukrowni od 1957 roku
Inż. Józef Łukawski- gł. technolog zatrudniony w przemyśle cukrowniczym od 1947 roku
Kazimiera Kardasz – Kier .Kadr i Szkolenia zatrudniona w cukrowni w 1945 roku
Zenon Chwiałkowski – Kier. Działu Zatrudnienia i Płac zatrudniony w cukrowni od 1941 roku. Pełnił funkcje sekretarza Rady Zakładowej i Rady Robotniczej.



FancyBox
FancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBoxFancyBox

Pracownicy cukrowni umieszczeni w początku lat 70 XX wieku na tablicy Ludzie Dobrej Roboty.




FancyBox
Początek lat 20 XX wieku - Pracownicy administracyjni i techniczni Cukrowni "Kruszwica"


FancyBox
Również lata 20 XX wieku - Pracownicy plantacji



FancyBox
Lata 20 - Pracownicy plantacji



FancyBox
Rodzina Uklejewskich wraz z załogą na pokładzie parowca cukrowni


FancyBox
Lata 60 XX wieku - Pracownicy plantacji przed wagą na POB "Żyd"


FancyBox
Lata 60 XX wieku - Pracownicy plantacji wizytują zbiory buraków


FancyBox


FancyBox


FancyBox
Działalność zakładowego zespołu estradowego



FancyBox
Druhowie z Zakładowej OSP lata 60 XX wieku


FancyBox
Druhowie z Zakładowej OSP lata 60 XX wieku cd.



FancyBox
Początek lat 70 XX wieku - Brama nr 1 Pojazd kontrolowany przez pracownika zakładowej ochrony


FancyBox
Ćwiczenia zakładowego oddziału OC. Drużyna p-chem usuwa skażenie przy wadze nr 1. W tyle obserwatorzy oceniający prawidłowość wykonywanego działania.



FancyBox
Czas kampanii przełom lat 60 i 70 XX wieku. Produktownia. Obsługa warnika przez gotowacza


FancyBox
Załadunek ogonków przy budynku płuczek na wagoniki kolejki przez pracowników sezonowych.


FancyBox
Produktownia obsługa wirówek


FancyBox
Produktownia obsługa wirówek cd.


FancyBox
Ciężka praca w magazynie cukru przy stertowaniu i załadunku 50 kg worków




FancyBox
Kotłownia z kotłami Babcock z obsługą lata 60 XX wieku



FancyBox
Czerwiec 1984 roku - Z okazji wręczenia sztandaru zakładowej OSP załoga cukrowni w przemarszu do amfiteatru


FancyBox
Pracownicy działu energetycznego lata 90 XX wieku



FancyBox
Początek XXI Wieku - czas wielkich inwestycji przebudowa surowni. Pracownicy działu tzw. budowlanki



FancyBox
Pracownicy działu automatyki



FancyBox
Pracownicy działu automatyki cd.



FancyBox
Umieszczanie wyparki na swoje miejsce. Operacje obserwuje i dokumentuje dyr. tech. Jacek Ludwiczak



FancyBox
Rok 2011 - Pracownicy prowadzący prace remontowe stacji wapniarni


FancyBox
Rok 2011 - Pracownicy prowadzący prace remontowe stacji wapniarni cd.








Pracownicze mieszkania sprawy socjalne i nie tylko

Pracownikom stałym cukrowni pracującym od samego powstania cukrowni przysługiwało mieszkanie służbowe. W późniejszych latach szczególnie w okresie PRL zwane zakładowym. W początkowym okresie do końca II WŚ w mieszkaniach takich mógł mieszkać sam lub z rodziną tylko taki pracownik, który aktualnie pracował w cukrowni. Gdy sam przestawał pracować lub zostawał zwolniony i również po przejściu na emeryturę musiał opuścić mieszkanie. W okresie PRL emeryt pozyskiwał mieszkanie do śmierci, a i jego rodzina mogła tam dalej mieszkać. W samej Kruszwicy jeszcze w XIX wieku wybudowano kilka kamienic, które należały do cukrowni. Największa z nich to tzw. budynek familijny z kilkudziesięcioma mieszkaniami (XIX wieczna perełka wielkoprzemysłowych dzielnic robotniczych niespotykana na Kujawach. Ceglana elewacja typowa dla tego typu budynków została pięknie odnowiona w 2018 roku). Pracownicy płacili minimalne opłaty za mieszkania dodatkowo przysługiwały Im deputaty mleka, cukru, węgla i paszowe do zwierząt hodowanych w przydomowych chlewikach. Deputaty takie przysługiwały również przez cały okres PRL zmienione z czasem na ekwiwalent pieniężny. Do dziś przetrwał tylko deputat cukrowy. W okresie PRL cukrownia wybudowała dwa duże bloki mieszkalne oraz kilka mniejszych w tym 2 i pół bloku na osiedlu robotniczym jeden na dawnym osiedlu Tysiąclecia i jeden na Zagoplu. Pracownicy cukrowni z początkiem lat 60 XX wieku założyli spółdzielnie mieszkaniową "Piast" czego końcowym efektem było wybudowanie dwóch bloków mieszkalnych przy ulicy Al. Dworcowej. Spółdzielnia Piast połączyła się z Kujawską Spółdzielnią Mieszkaniowa w początku lat 70. W latach 90 XX wieku mieszkania zakładowe zostały sprzedane pracownikom na własność, a przebudowa na mieszkania hotelu i sprzedaż pracownikom lokalów w stanie surowym kończy epokę mieszkań zakładowych cukrowni. W dwudziestoleciu międzywojennym na terenie zakładu działa kilka pracowniczych związków zawodowych. Związki zrzeszają osobno pracowników biurowych i robotników. Były to bardzo prężnie działające organizacje. Dbały nie tylko o sprawy pracownicze, ale również o wypoczynek w czasie wolnym od pracy. Organizowane są jedno dniowe wycieczki tzw. majówki rejsy po Gople przystosowanymi do tego celu barkami do Siemionek na teren ładowni, który w okresie letnim zmieniał się w miejsce wypoczynku, oraz kolejką wąskotorową do lasu w Paprosie. To Związkowi Zawodowemu Pracowników Umysłowych zawdzięczamy utworzenie w Kruszwicy kina dla ogółu ludności i biblioteki zakładowej dla pracowników. W latach PRL sprawami socjalnymi zajmowała się Rada Zakładowa, która oprócz spraw mieszkaniowych zorganizowała już w roku 1947 przedszkole dla dzieci pracowników w adoptowanych pomieszczeniach przy ówczesnej ulicy Ziemowita.
Od 20 grudnia 1949 roku przedszkole znalazło swoje miejsce w dawnej willi dyrektorskiej przy dzisiejszej ulicy Niepodległości To pięknie położone Przedszkole przetrwało w tym miejscu do dziś przekazane przez cukrownię samorządowi kruszwickiemu w latach 90 XX wieku. W okresie wakacyjnym organizowano półkolonie na miejscu i kolonie głownie w ośrodkach innych cukrowni. Bardzo atrakcyjną formą wypoczynku były obozy wędrowne, które organizowano w atrakcyjnych rejonach kraju. Organizowano wycieczki jedno i wielodniowe do wszystkich atrakcyjnych turystycznie miejsc Polski. Ponadto cukrownia dysponowała własnym ośrodkiem wczasowym położonym nad Gopłem w Mielnicy. Ośrodek, który powstał na terenie dawnej ładowni wyposażono w kilka drewnianych domków wieloosobowych oraz murowane zaplecze świetlicowe obok ośrodka funkcjonowało pole namiotowe. Co roku kilkadziesiąt rodzin korzystało z wypoczynku w dwu tygodniowych turnusach. Ośrodek funkcjonował jeszcze w pierwszych latach XXI wieku. Oprócz tego każdy pracownik mógł skorzystać z oferty funduszu wczasów pracowniczych. Z inicjatywy Rady Zakładowej podjęto działania utworzenia orkiestry zakładowej.
W dniu 14 listopada 1948 roku podjęto decyzję o przeznaczeniu 143 tys zł na zakup instrumentów. Przy dobrych dotacjach ze strony zakładu powstaje orkiestra dęta, która przez szereg lat była jedyną na terenie miasta, towarzysząc i uświetniając wszelkie imprezy zakładowe, lokalne i państwowe. Orkiestrę tworzyli miedzy innymi pracownicy kier. i organizator Tadeusz Kwiatkowski, Kazimierz Degórski, Stefan Świątek, Władysław Skonieczka, Władysław Hernacki i wielu Innych bezimiennych muzyków.
W roku 1954 Rada Zakładowa zorganizowała chór męski, który z czasem zmieniono na mieszany.
W 1962 roku z inicjatywy przewodniczącego Rady Zakładowej Kazimierza Jagodzińskiego powstał zespół estradowy. Na zakup instrumentów przeznaczono 34 tys zł. Zespół pod nazwą "Bimbo" rozpoczął swoje występy w 1962, a kierownikiem zespołu był Ryszard Mareczek. Opiekunem z ramienia Rady był Zenon Rymarkiewicz. Zespół z czasem zmienił nazwę na „Zespół estradowy 104" Wiązało się to z sumą lat członków zespołu. Największą popularnością zespół cieszył się w latach 1964-66 występując i zdobywając szereg nagród w przeglądach okręgowych zespołów estradowych. Zespół tworzyli miedzy innymi: Ryszard Sobecki, Gabriela i Bronisław Jackowiak, Maria Olubińska, Jolanta Ratajczak, Kazimierz Nowak. W 1969 roku zespół po raz kolejny zmienił nazwę na "Goplanie" przyjmując bardzo popularny wtedy styl mocnego uderzenia.
Kolejną inicjatywą Rady było poparcie dla utworzonego w 1958 roku oddziału Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej. Przewodniczącym TKKF zostaje Antoni Pucia. Pracownicy zrzeszeni w TKKF uczestniczą w spartakiadach zakładowych i międzyzakładowych w Kruszwicy i okręgach. Do TKKW dołączają również wędkarze, których zakładowe koło istnieje od 1946 roku.
W 1970 roku adoptowano na potrzeby sportów wodnych i wędkarskich dawną przystań parowców. Przez jakiś czas funkcjonowała tam pracownia modelarska dla młodzieży prowadzona przez Czesława Kruszczyńskiego.
W roku 1970 nowym prezesem TKKF zostaje wybrany Sylwester Lisiecki.
W 1962 roku Rada Zakładowa oraz ówczesny dyr Jan Sochacki wyszli z inicjatywą budowy nowej świetlicy, Klubu Techników i Racjonalizatorów (KTiR), biur technicznych i ambulatorium (przychodni lekarskiej) nad budynkiem buraczarni. Wielofunkcyjne piętro nad buraczarnią powstałe w ramach kosztów własnych i czynów społecznych oddano do użytku w 1965 roku. Dobrze wyposażona sala KTiR służy do dziś dnia szkoleniom i zebraniom załogi. Dawniej odbywały się w niej nawet zabawy sylwestrowe i karnawałowe oraz tzw. gwiazdki dla dzieci. Przychodnia lekarska wraz z gabinetem dentystycznym funkcjonowała do końca 1998 roku zapewniając opiekę medyczną pracownikom i emerytom cukrowni jak i innych zakładów przemysłowych Kruszwicy. Rada zakładowa "radą", ale wszystkie ważne decyzje musiały być w okresie PRL-u za konsultowane z POP czyli Podstawową Organizację Partyjną Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej działającej w zakładzie oraz zaakceptowane przez komitet gminny PZPR. Do PZPR i jej młodzieżowej organizacji czyli Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej należało wielu pracowników cukrowni. O ile przynależność do PPR, a od 1948 do PZPR do roku 1956 mogło przynosić ujmę, a członkowie partii szczególnie sekretarze trzymali w surowych ryzach w czasach terroru stalinowskiego pozostałych pracowników to po roku 1956 na fali tzw. odwilży ludzie przywykli już do nowego bardziej ludzkiego ustroju, a wstępowanie do PZPR traktowano niejednokrotnie jako drogę do lepszego życia szybszy przydział mieszkania czy awans zawodowy. Niemniej członkowie PZPR i ZSPM mieli świecić przykładem dla bezpartyjnych pracowników. Jedni i drudzy uczestniczyli rokrocznie w święcie 1 maja aktywnie uczestnicząc w pochodach oraz piknikach rodzinnych z okazji rocznicy Manifestu Lipcowego 22 lipca.
W latach 70 członkowie PZPR- u uczestniczyli w tzw. niedzielnych społecznych czynach partyjnych głównie na terenie Kruszwicy upiększając tym samym jej wygląd. Nie brakowało w cukrowni również członków ORMO. W archiwach urzędu bezpieczeństwa z lat PRL-u zachowały się sprawozdania o nastrojach społecznych w cukrowni Kruszwica. Trudno sobie wyobrazić, aby takie sprawozdania powstawały bez udziału pracowników cukrowni. W zakładzie aż do drugiej połowy lat 90 XX wieku działał zakładowy oddział Obrony Cywilnej (OC). Odział tworzyli pracownicy po 45 roku życia tracący zdolność powołania z rezerwy do służenia w jednostkach liniowych LWP. Pracownicy przypisani do oddziału OC (przez pracowników żartobliwie nazywani folkszturmem) wyposażeni byli w pełne umundurowanie, sprzęt ratunkowy i ochrony przeciwchemicznej. Okresowo członkowie OC przechodzili szkolenia i ćwiczenia stanowiąc ważne ogniwo w obronności kraju. Odział OC ostatecznie zlikwidowano w latach 90 ubiegłego wieku.
W roku 1996 odbyły się bodaj ostatnie ćwiczenia, gdzie cukrownia w trybie alarmowym miała zadysponować swój sprzęt ciężki i samochodowy do jednostki wojskowej w Inowrocławiu. W okresie PRL-u Cukrownia patronowała Szkole Podstawowej nr 1 im Jana Kasprowicza udzielając placówce wsparcia pieniężnego i materiałowego. Dzisiaj z perspektywy czasu trudno ogarnąć te 138 lat, w ciągu których istnieje cukrownia. Zmieniali się przede wszystkim Ludzie, państwa, trwały wojny i zmiany ustrojów. Mimo tego cukrownia wciąż jest na swoim miejscu co prawda już nie do poznania z jej wyglądem i tym samym technologią produkcji z początku XXI wieku, ale jest i aby była jeszcze długie lata czego życzę wszystkim aktualnym pracownikom.



KAMPANIE:


FancyBox
Waga nr1 konie do transportu buraków używano jeszcze w latach 70 XX wieku


FancyBox
Ręczny wyładunek na P.O.B "Żyd"


FancyBox
Wozy konne przemieszane z transportem ciągnikowym to typowy widok na terenie cukrowni w latach 60 i 70 XX wieku. Widzimy tutaj główny kanał z włączoną prądownicą wodną, która umożliwiała transport buraków do stacji buraczarni.


FancyBox
Rozładunek buraków za pomocą silnego strumienia wody. Rozładunku na tym stanowisku można było wykonywać również z wagoników kolejki. Buraki płynęły stąd do buraczarni. W głębi widzimy inny sposób rozładunku buraków za pomocą dźwigu gąsienicowego, który unosił całą zawartość buraków z przyczepy umieszczonych w specjalnej siatce. Buraki wysypywano z siatki na pryzmę w kanale spławnym.



FancyBox
Transport wyprodukowanego cukru do kilku magazynów odbywał się za pomocą kolejki wąskotorowej. Zdjęcie to stopklatka z PKF 1949 roku



FancyBox
P.O.B "Żyd" - lata 60 XX wieku



FancyBox
Po likwidacji kolejki w 2003 roku plac przy magazynie cukru po torowiskach adoptowano na potrzeby doraźnego składowania buraków do przerobu dobowego oraz na tzw. tacę wysłodkową. Stąd buraki spławiano kanałem do buraczarni. To tymczasowe rozwiązanie funkcjonowało do roku 2005


FancyBox
CD.


FancyBox
Stacja krajalnic i dyfuzor poziomy


FancyBox
Początek XX wieku. Szafy sterownicze i obsługa stacji dyfuzji oraz saturacji


FancyBox
Produktownia wirówki cukru żółtego


FancyBox
Wirówki cukru białego


FancyBox
Produktownia poziom zero cukier po zrzucie z wirówek na tzw. "krajzach" Przenośnik wibracyjny transportujący cukier do przenośnika kubełkowego


FancyBox
Rok 2010 - Kompleks wag oddany do użytku w roku 2005 wspólnie z laboratorium do pomiaru zawartości cukru w dostarczanych burakach.


FancyBox
Po zważeniu specjalnym chwytakiem pobierane są próby surowca z każdego pojazdu.


FancyBox
W 2006 roku oddano do użytku stacje suchego rozładunku, dodatkowa komora służąca do transportu buraków powstała w 2011. Plac służący do krótkiego magazynowania buraków zyskał nowe asfaltowe nawierzchnie w 2010 i 2011 roku.


FancyBox
Suchy rozładunek cd.


FancyBox
Suchy rozładunek cd.


FancyBox
Suchy rozładunek cd.



FancyBox
Piec wapienny o poj. 125m³ użytkowany do kampanii 2015-16


FancyBox
Bezpośredni załadunek wysłodków na pojazdy


FancyBox
Taca wysłodkowa służąca do krótkiego magazynowania wysłodków i do ich załadunku na pojazdy przez ładowarki funkcjonowała w tym miejscu w latach 2003-2015


FancyBox
Stacja pras funkcjonowała w tym miejscu w latach 2005-2015


FancyBox
Stacja pras 2003-2015 cd.


FancyBox
Kampanijne widoki


FancyBox
Kampanijne widoki cd.


FancyBox
Produkt końcowy cukier pakowany a` 1 kg



FancyBox
Bramy buraczano-wysłodkowe na dawnym P.O.B Kobylniki kampania 2018-19


FancyBox
Plac buraczany i nowa taca wysłodkowa kampania 2018-19


FancyBox
Kampania 2019 drogi dojazdowe do wag i laboratorium sacharozy z lewej jeden z dwóch zbiorników sokowych (30000l każdy magazynujących sok cukrowy do kampanii tzw. sokowej) oddanych do użytku w 2018 roku


FancyBox
Kampania 2019 - Piec wapienny o poj. 300m³ oddany do użytku w 2015 roku.


FancyBox
Kampania 2019 - Rozładunek buraków i obiekty fabryczne nocą.



FancyBox
Kampania 2019 - Załadunek wysłodków i taca wysłodkowa przeniesiona w to miejsce w 2016 roku.



FancyBox
Kampania 2019 nocą - Dyfuzor pionowy i nowa lokalizacja stacji pras wysokiego zgniotu w miejscu dawnego spławu (głównego kanału) buraczanego. Inwestycje te oddano w 2016 roku.


FancyBox
Kampania 2019 nocą cd.



FancyBox
Kampania 2019 nocą - stacja suchego rozładunku przebudowana w 2016 roku i zespół transporterów transportujący wysłodki na tacę wysłodkową.




Modernizacje i rozbudowy:



FancyBox
Jedną z pierwszych modernizacji było zainstalowanie kolei linowej do transportu błota po defekacyjnego z stacji filtrów do odstojnika wapna



FancyBox
W 1929 roku przeprowadzono rewolucyjną modernizacje zakładu elektryfikację instalując szwedzką turbinę parową


FancyBox
Turbina cd.



FancyBox
W 1929 obok turbinowni powstała nowoczesna kotłownia z czterema kotłami typu Babcok



FancyBox
W 1956 roku wybudowano duży magazyn cukru, który zastąpił kilka mniejszych. Do magazynu dobudowano budynek segregacji cukru z pakownią



FancyBox
W 1960 roku powstaje nowoczesny budynek produktowni


FancyBox
Kolejna rewolucyjna modernizacja to zastąpienie w roku 1966 starych baterii dyfuzyjnych na jeden poziomy ciągły


FancyBox
Na przełomie lat 60 i 70 XX wieku stare stanowiska do rozładunku wodnego zastąpiono komfortowymi dla obsługi kabinowymi "elfami"



FancyBox



FancyBox
Kolejna modernizacja zastępująca ręczny rozładunek - samojezdna wywrotnica do przyczep początek lat 70 XX wieku


FancyBox
Kolejny wariant rozładunku zastępujący ręczny za pomocą specjalnych siatek unoszonych za pomocą dźwigu na gąsienicach



FancyBox
Mechaniczny załadunek wysłodków na wagoniki kolejki stojące jednocześnie na wadze oraz z tego samego transportera na środki kołowe.


FancyBox
Mechaniczny załadunek wysłodków cd.


FancyBox
W 1969 roku powstaje cześć nowej kotłowni z kotłem OSR, który odciąży stare kotły Babcok, wkrótce dobudowano pozostałą cześć nowej kotłowni z dwoma kotłami OR.


FancyBox
Druga połowa lat 70 XX wieku. Kolejna z modernizacji piec wapienny z nowatorską metodą użycia mazutu do wypalania kamienia wapiennego. Metodę tę jednak zrzucono i powrócono do tradycyjnego koksu. W głębi zdjęcia widzimy suwnicę bramową o konstrukcji nitowanej do rozładunku i załadunku węgla oraz koksu oddaną do użytku w 1969 roku. Jej miejsce zajęła nowa suwnica w 1990 roku używana po modernizacji w 2009 roku do dziś.



FancyBox
Budowa pieca jeszcze przed rozpoczęciem budowy nowej wapniarni, którą uruchomiono w 1982 roku.



FancyBox
Prasa do uzyskiwania suchego wapna defekacyjnego zamontowana w 1997 roku



FancyBox
Wagopakowaczka na worki wentylowe zainstalowana na dziale pakowni w 2001 roku


FancyBox
Pierwsza wagopakowaczka na paczki 1 kg zainstalowana na dziale pakowni w 2001 roku



FancyBox
Czwarty w historii cukrowni turbozespół zainstalowany w 2005 roku w adoptowanej części starej kotłowni z 1929 roku


FancyBox
Turbozespół cd.


FancyBox
Pracownicy działu turbinowni odkręcili tabliczki znamionowe z demontowanych najstarszych pierwszych turbogeneratorów ze starej turbinowni. Tabliczki zamontowane na specjalnej tablicy wiszą do dziś w sterówce nowej turbinowni.


FancyBox
Stacja pras wysokiego zgniotu oddana do użytku w 2005 roku



FancyBox
Stacja nowych krajalnic



FancyBox
Wirówki cukrzycy I



FancyBox
Sterówka produktowni



FancyBox
Operacja montażu nowej stacji wyparek w 2007 roku


FancyBox
Operacja montażu nowej stacji wyparek w 2007 roku cd.



FancyBox
Transportery i tymczasowy plac służący do suchego rozładunku buraków oddano do użytku w 2006 w głębi widzimy piaskownik ulokowany w miejscu dawnej wieży kolejki linowej.



FancyBox
Stacja suchego rozładunku


FancyBox
Stacja suchego rozładunku cd.


FancyBox
Stacja suchego rozładunku cd.



FancyBox
Stacja suchego rozładunku cd.



FancyBox
Stacja suchego rozładunku cd.


FancyBox
Sterówka surowni


FancyBox
W latach 2006-2007 przeprowadzono prace rozbiórkowe starego ceramicznego komina, który po likwidacji starych kotłów z 1929 roku był już nie potrzebny, a nieużytkowany stwarzał duże zagrożenie.



FancyBox
W latach 2006-2007 przeprowadzono prace rozbiórkowe starego ceramicznego komina cd.


FancyBox
Rozbiórka części budynku surowni w celu umieszczenia w tym miejscu drugiego poziomego dyfuzora


FancyBox
Dobudowana nowa cześć produktowni


FancyBox
Montaż drugiego dyfuzora poziomego


FancyBox
Rok 2007 - Prace przy około 160 ponad 20m palach fundamentowych pod silos cukrowy o poj. 60000 ton


FancyBox
Rok 2007 - Prace przy około 160 ponad 20m palach fundamentowych pod silos cukrowy o poj. 60000 ton cd.


FancyBox
Luty - marzec 2008 komora silosu wznoszona metodą ślizgową



FancyBox
Korona silosu przed montażem kopuły


FancyBox
Czerwiec 2008 - kopuła na swoim miejscu


FancyBox
Sierpień 2008 - montaż tunelu łączącego wiaze operacyjna ze szczytem kopuły silos łącznie z pakownia adoptowana z magazynu cukru oddano do użytku w październiku 2008 roku


FancyBox
Silos - luty 2009 rok


FancyBox
Rok 2009 - oddanie do użytku wstępnej oczyszczalni ścieków na terenie dawnego P.O.B "Kobylniki"


FancyBox
Rok 2009 - oddanie do użytku wstępnej oczyszczalni ścieków na terenie dawnego P.O.B "Kobylniki" cd.


FancyBox
Montaż zbiornika melasy przed produktownią wcześniej w 2005 roku pobudowano zbiornik soku cukrzycy


FancyBox
Montaż zbiornika melasy cd.


FancyBox
Montaż zbiornika melasy cd.



FancyBox
Montaż zbiornika melasy cd.


FancyBox
Rok 2010 - budowa magazynu cukru o poj. 8000 ton


FancyBox
Rok 2010 - budowa magazynu cukru o poj. 8000 ton cd.



FancyBox
Rok 2010 - budowa magazynu cukru o poj. 8000 ton cd.



FancyBox
Kotłownia rok 2010 - montaż dwóch nowych kotłów



FancyBox
Kotłownia rok 2010 - montaż dwóch nowych kotłów cd.


FancyBox
Produktownia rok 2011 - wymiana czterech warników cukrzycy I


FancyBox
Produktownia rok 2011 - wymiana czterech warników cukrzycy I cd.



FancyBox
Kampania 2014-15 była ostatnią starego pieca wapiennego


FancyBox
Kampania 2014-15 była ostatnią starego pieca wapiennego cd.


FancyBox
Nowy piec i zmodernizowaną wapniarnie oddano do użytku na kampanię 2016 roku


FancyBox
Nadchodzi kolejna rewolucyjna zmiana w zakładzie. Po kampanii 2015 zdemontowano dwa dyfuzory poziome.



FancyBox
Na wiosnę 2016 rozpoczęto montaż dyfuzora pionowego o przerobie 12000 ton na dobę. Związane to było ze skomplikowaną operacją logistyczną transportu od producenta ponad 7m elementów na plac budowy.


FancyBox
Rok 2016 - wymiana konstrukcji tunelu i poszerzenia taśmy do transportu buraków



FancyBox
Zaparzacz, z którego wytłoki podawane są do dyfuzora pionowego



FancyBox
Dyfuzor prawie gotowy. Monterzy nadali mu nieoficjalną nazwę "Henryk"


FancyBox
Dyfuzor prawie gotowy. Monterzy nadali mu nieoficjalną nazwę "Henryk" cd.



FancyBox
Obok dyfuzora przeniesiono stację pras wysokiego zgniotu wraz z transporterami wysłodków transportujących na miejsce nowej tacy wysłodkowej.


FancyBox



FancyBox
Rok 2017 - nowa taca wysłodkowa



FancyBox
Rok 2017 - oddano drugą cześć oczyszczalni ścieków.


FancyBox
Rok 2017 - oddano drugą cześć oczyszczalni ścieków cd.


FancyBox
Rok 2018 - oddano do użytku dwa zbiorniki o poj. 30000l każdy na surowy sok. Na przełomie miesięcy marca i kwietnia 2019 roku odbyła się pierwszy raz w historii cukrowni kampania sokowa, w której wyprodukowano ok 40000t cukru.


FancyBox
Dwa zbiorniki o poj. 30000l każdy na surowy sok



FancyBox
Laboratorium fabryczne


FancyBox
Laboratorium fabryczne cd.





Moje poprzednie opracowanie dotyczące cukrowni ukazało się na Kruszwica.tk w 2011 roku do chwili obecnej artykuł zaliczył ponad 18 tyś wejść. Nowe opracowanie jest rozbudowanym uzupełnieniem poprzedniego i poszerzone zostało o inne artykuły dotyczące cukrowni Kruszwica o transporcie wodnym, kolejowym i historii kruszwickiego kina.
W opracowaniu wykorzystano materiał źródłowy i zdjęcia z Historia Cukrowni "Kruszwica" (kronika) praca zbiorowa 1970

Składam podziękowanie osobą, dzięki którym powstała ta monografia:

Śp. Jerzy Uklejewski
Lech Sobecki
Brunon Olejarski
Andrzej Wawrowski
Romuald Mruk
Jacek Ludwiczak
Janusz Piwecki
Kinga Nowińska



Opracowanie artykułu: Eugeniusz Michalak



Zachęcamy również do zapoznania się z artykułami:
Cukrownia Kruszwica 130 lat słodkiej fabryki.
Historia kina w Kruszwicy od niemego do dźwiękowego i pierwsze publiczne odsłuchiwania radia.
Kolejka Cukrowni Kruszwica 1881-2003r.

Kruszwicka Kolejka Dojazdowa - "wojenna" linia Cukrowni Kruszwica.
Nowy sztandar na 80 lecie Zakładowej Ochotniczej Straży Pożarnej "Cukrowni Kruszwica"

Jedna ze stu trzydziestu trzech czyli "Cukrownia Kruszwica" w czasie kampanii roku 1948
Było minęło - Mija 10 lat od rozpoczęcia rozbiórki ceglanego komina Cukrowni Kruszwica
Historia kolei wąskotorowej Cukrowni "Kruszwica" 1881-2003 (2004)
Komentarze
Brak komentarzy. Może czas dodać swój?
Dodaj komentarz
Zaloguj się, aby móc dodać komentarz.
Oceny
Tylko zarejestrowani użytkownicy mogą oceniać zawartość strony
Zaloguj się lub zarejestruj, żeby móc zagłosować.

Brak ocen. Może czas dodać swoją?
Logowanie
Nazwa użytkownika

Hasło



Nie masz jeszcze konta?
Zarejestruj się

Nie możesz się zalogować?
Poproś o nowe hasło
Tłumacz strony
Kruszwica i jej mieszkańcy na starej fotografii
Słynni Kruszwiczanie i osoby związane z Kruszwicą
Czasy, Ludzie, Wydarzenia widziane obiektywem kamery


Kruszwica i okolice na falach eteru.


Kościoły
Parafia p.w. św. Teresy od Dzieciątka Jezus


Parafia p.w. św. Piotra i Pawła



Szkoły i Przedszkola
Przedszkole Samorządowe nr 1 „Nad Gopłem”



Przedszkole Samorządowe Nr 3 im. Ewy Lewańskiej



Szkoła Podstawowa nr 1 im. Jana Kasprowicza



Szkoła Podstawowa nr 2 im. Tysiąclecia Państwa Polskiego



Gimnazjum nr 1 im. Mikołaja Kopernika



Gimnazjum nr 2 im. Polskiego Czerwonego Krzyża



Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego



ZSP im. Kazimierza Wielkiego



ZSP w Kobylnikach



Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy